logo

Zwierzęta bezkręgowe

Inwentaryzacja wybranych grup bezkręgowców rezerwatu Świdwie

Zespół autorski: 
Badania terenowe: dr Piotr Dąbkowski, dr Agnieszka Szlauer-Łukaszewska, dr hab. Andrzej Zawal
Opracowanie poszczególnych grup taksonomicznych:
prof. dr hab. Oleg Aleksandrowicz ? Coleoptera terrestria
dr Paweł Buczyński ? Odonata, Coleoptera aquatica 
dr hab. Stanisław Czachorowski prof. UWM ? Trichoptera 
dr Dariusz Janicki ? Mollusca
dr Alicja Kurzątkowska ? Heteroptera
dr Robert Rozwałka ? Araneae, Opiliones
dr Robert Stryjecki ? Hydracarina
dr Agnieszka Szlauer-Łukaszewska ? Ostracoda, Lepidoptera 
dr hab. Andrzej Zawal ? Hydracarina, Odonata
Redakcja: dr Lech Pietrzak 


Szczecin 2010

Spis treści
1. Przedmiot i zakres opracowania 3
2. Teren i metody badań 3
3. Charakterystyka wybranych grup bezkręgowców rezerwatu Świdwie 9
3.1. Ogólna charakterystyka fauny 9
3.2. Małżoraczki (Ostracoda) 11
3.3. Ważki (Odonata) 14
3.4. Pluskwiaki różnoskrzydłe (Heteroptera) środowisk wodnych 17
3.5. Chruściki (Trichoptera) 19
3.6. Chrząszcze (Coleoptera) 21
3.6.1. Chrząszcze (Coleoptera) środowisk wodnych 21
3.6.2. Chrząszcze (Coleoptera) środowisk lądowych 27
3.7. Wodopójki (Hydracarina) 35
3.8. Pająki (Araneae) 37
3.9. Mięczaki (Mollusca) środowisk wodnych 41
3.10. Pozostałe grupy bezkręgowców 43
3.10.1. Motyle (Lepidoptera) 43
3.10.2. Kosarze (Opiliones) 45
3.10.1. Pozostałe bezkręgowce 46
3.11. Gatunki cenne i chronione 46
4. Zalecenia ochronne 51
5. Literatura 52
6. Załączniki 54

1. Przedmiot i zakres opracowania
Przedmiotem opracowania są wybrane grupy bezkręgowców rezerwatu Świdwie. Badaniami objęto bezkręgowce siedlisk wodnych i lądowych znajdujących się w granicach rezerwatu (ryc. 1). Szczegółowo opracowane zostały następujące grupy bezkręgowców: małżoraczki (Ostracoda), ważki (Odonata), pluskwiaki różnoskrzydłe (Heteroptera), chruściki (Trichoptera), chrząszcze (Coleoptera), wodopójki (Hydracarina), pająki (Araneae), mięczaki (Mollusca). Ponadto w opracowaniu uwzględniono gatunki z grup, które nie były przedmiotem szczegółowych badań, jednak ich obecność stwierdzono przy okazji prowadzenia badań terenowych.


2. Teren i metody badań
Badania prowadzono od lipca do sierpnia 2010 r, przy czym badania fauny Świdwia Wielkiego uzupełniono dodatkowo w październiku 2010 r. 


Połów fauny wodnej odbywał się za pomocą czerpaka hydrobiologicznego o boku 29 cm. Zaplanowano trzykrotny pobór prób w wybranych siedliskach, z uwzględnieniem pełnego okresu fenologicznego (wiosna, lato i jesień), poprzez wykonanie każdorazowo piętnastu zagarnięć czerpakiem. Duże małże z rodziny Unionidae, były oznaczane przeżyciowo na miejscu. Pozostały materiał przewożono do pracowni i segregowano, zebrane okazy były konserwowane alkoholem i oznaczane. W celu odłowu chrząszczy wodnych dodatkowo stosowano pułapki bierne, posiadające lejkowe wejścia z otworem o średnicy 2,2 cm. Eksponowano je przez okres dwóch tygodni w tych samych siedliskach w których dokonywano poboru prób czerpakiem, o ile było to możliwe ze względu na poziom wody. W trakcie eksponowania pułapek dokonywano bieżącej (w odstępach 3 dniowych) kontroli ich zawartości. 


Fauna epigeiczna była odławiana za pomocą pułapek Barbera, zawierających płyn konserwujący (glikol) i wejście lejkowe zapobiegające przypadkowemu odłowowi teriofauny. Na każdym stanowisku, w zależności od powierzchni i zróżnicowania siedliskowego umieszczano od 6 do 14 pułapek ziemnych, eksponowanych przez okres 3 tygodni. Zebrany materiał był konserwowany formaliną, segregowany i oznaczany. Uzupełnieniem badań fauny lądowej było wypatrywanie, prowadzone w wytypowanych siedliskach. W jego trakcie odławiano wybrane okazy ważek standardową siatką entomologiczną, a następnie usypiano octanem etylu, reszta była oznaczana przeżyciowo poprzez obserwację cech osobników i charakterystyk lotu. Na terenach leśnych dodatkowo przeprowadzono oględziny próchniejących drzew w celu pozyskania ksylofagicznych i saprofitycznych chrząszczy.


Badania prowadzono w 13 obszarach badawczych (ryc. 1), którym podczas badań nadano nazwy robocze. Poniżej znajduje się opis poszczególnych obszarów.


1. ?Świdwie A ? Duże?
Największy zbiornik wodny na terenie rezerwatu, liczący ok. 47 ha powierzchni. Świdwie Duże otoczone jest rozległym szuwarem wysokim. Brzegi porasta głównie trzcina pospolita (Phragmites australis) z zachylnikiem błotnym (Thelipterys palustris), tworząc pło. W północnej części zbiornika, w okolicach ujścia kanału łączącego Świdwie Duże z Małym, w szuwarze dominuje pałka wąskolistna (Typha angustifolia). W zbiorniku wodnym rozwijają się licznie nymfeidy oraz hydrofity, przy czym w części środkowej latem dominuje rogatek (Ceratophyllum sp.), w częściach przybrzeżnych liczniejsze są ramienice (Chara sp.) oraz miejscami wywłócznik (Myriophyllum sp.).


Łąki podwodne na początku sezonu wegetacyjnego tworzą raczej niski porost. W czasie lata rozrastają się bujnie i miejscami dorastają prawie do powierzchni wody. Dotyczy to przede wszystkim łąk ramieniowych. 


Próby pobierane były na pięciu stanowiskach rozmieszczonych przy każdym z brzegów zbiornika oraz w jego środkowej części. W badaniach uwzględniono łąki podwodne (z dominacją ramienic, rogatka i wywłócznika), nymfeidy, strefę denną bez roślinności oraz strefę szuwarową (szuwar trzcinowy z zachylnikiem oraz pałka wąskolistna w północnej części). 


2. ?Świdwie B ? Małe?
Świdwie Małe jest mniejszym i płytszym z dwóch głównych zbiorników wodnych rezerwatu (ok. 12,5 ha powierzchni). Otoczony jest rozległym szuwarem wysokim, który jedynie w północno-zachodniej tworzy węższy pas (kilkadziesiąt metrów szerokości). Jest to zbiornik stosunkowo płytki (ok. 2 m głębokości), w którym bujnie rozwija się roślinność wodna. Praktycznie całą objętość zbiornika zajmują elodeidy (głównie Ceratophyllum sp.), rozwijają się licznie płaty osoki aloesowatej oraz zespoły nymfeidów. W strefie szuwarowej dominuje trzcina pospolita (Phragmintes australis), miejscami licznie występuje zachylnik błotny (Thelipterys palustris) tworząc wspólnie z trzciną pło. W pełni sezonu wegetacyjnego roślinność podwodna w wielu miejscach dorasta do powierzchni zbiornika.


Próby pobierane były na pięciu stanowiskach, ze strefy elodeidów, nymfeidów, płatów osoki oraz strefy szuwarowej w transekcie przecinającym jezioro ze wschodu na zachód. 


3. ?Szuwar?
Rozległy kompleks wodnych i podmokłych siedlisk otaczający Świdwie Duże i Świdwie Małe, liczący ok. 370 ha (z wyłączeniem jezior). Obszar pokrywa mozaika niewielkich, trwałych i okresowych, zbiorników wodnych, kanałów, rowów melioracyjnych, szuwaru wysokiego i niskiego. Na całym obszarze dominuje trzcina pospolita (Phragmites australis), miejscami turzyce (Carex sp.), zachylnik błotny (Thelipterys palustris) i sit (Juncus sp.). W zbiornikach wodnych rozwija się rogatek (Ceratophyllum sp.), wywłócznik (Myriophyllum sp.), pływacz (Utricularia sp.), żabiściek pływający (Hydrocharis morsus-ranae), osoka aloesowata (Stratiotes aloides). Północną część terenu porasta kompleks olsów i łęgów olchowych. 


Próby pobierano na sześciu stanowiskach: ? w oczkach wodnych na terenie szuwaru trzcinowego (z łanami wywłócznika oraz bez roślinności wodnej), ? z kanału łączącego Świdwie Duże i Małe (trzcina, żabiściek i pływacz), ? na wschodnim skraju łęgów olchowych i olsów ? oraz na wschodnim i południowo-wschodnim skraju szuwaru trzcinowego. 


4. ?Gunica?
Ujściowy odcinek rzeki Gunicy, wypływającej z Jeziora Świdwie. Do jazu rzeka charakteryzuje się wysokim stopniem naturalności. Brzegi porastają głównie trzciny, wierzby i olchy. Miejscami pojawia się licznie zachylnik błotny (Thelipterys palustris) i trawy. W strefie przybrzeżnej koryta rzeki rozwija się głownie osoka (Stratiotes aloides) i żabiściek (Hydrocharis morsus-ranae).


5. ?Drobne zbiorniki i rowy?
Różnorodne drobne zbiorniki, rowy melioracyjne i kanały występujące licznie na całym terenie otaczającym centralnie położony szuwar. Ponieważ zbiorniki te nie tworzą zwartego obszaru, lecz występują praktycznie na całym terenie (poza szuwarem potraktowanym odrębnie) i częściowo pokrywają się z obszarami opisanymi poniżej, środowisk tych nie zaznaczono na mapie jako odrębny obszar badawczy, a zaznaczono punkty poboru prób (ryc. 1). 
Badania prowadzono na dwunastu stanowiskach uwzględniających różnorodne typy siedlisk.


? Drobne zbiorniki trwałe. ? Rozszerzenie końcowej części szerokiego kanału, przechodzącego w podmokłe turzycowisko, na południowo-wschodnim skraju ?Łąki k. Zalesia? (nr 11, ryc. 1). Na brzegu dominacja turzyc, ponadto sit, manna, młode wierzby i olchy. Na powierzchni liczna rzęsa i żabiściek, woda wypełniona szczątkami organicznymi. ? Torfianka w sąsiedztwie poprzedniego zbiornika. Trwały zbiornik o powierzchni kilkudziesięciu m2, regularnym, prostokątnym kształcie, głębokości ok. 1 m. Strefa szuwarowa tworzona głównie przez turzyce z dodatkiem situ, zachylnika błotnego i skrzypu. W wodzie niewielkie ilości rogatka i pływacza, okresowo glony nitkowate. Dno mulisto-ilaste, podtorfione. 


? Drobne zbiorniki astatyczne. ? Fragmenty podmokłych łąk na południowo-zachodnim skraju oraz w północnej części ?Łąki k. Zalesia? (nr 11, ryc. 1). W okresie wiosennym znajdują się pod wodą a w zagłębieniach tworzą się niewielkie zbiorniczki z zalaną trawą i rozwijającymi się glonami. W miejscach bardziej wilgotnych wśród traw wzrasta udział turzyc. ? Łozowisko w obniżeniu w północnej części ?Łąki k. Zalesia? (nr 11, ryc. 1). Zbiornik w większości wysychający latem, porośnięty wierzbą, otoczony wąskim pasem trzcin. W przybrzeżnej części okrężnica i mchy. ? Obniżenie (prawdopodobnie pozostałość rowu) na skraju olsu na wschodnim skraju ?Łąki zachodniej? (nr 9, ryc. 1).


? Drobne cieki okresowe. ? Ciek, jeden z kilku wchodzących w skład systemu melioracyjnego ?Łąki północnej? (nr 10, ryc. 1). ? Niewielki strumień przecinający ?Łąkę zachodnią? (nr 9, ryc. 1), zasilający jeden ze zbiorników ?Szuwaru?. Woda o zabarwieniu rdzawym, dno i zalegające na nim szczątki częściowo pokryte labilnym, skorupiastym preyfitonem. Strumień zacieniony przez olchy, dno muliste, pojedyncze turzyce i paprocie. ? Wąski rów melioracyjny w północnej części ?Łąki k. Zalesia? (nr 11, ryc. 1). Silne wahania poziomu wody ? w okresie letnim resztki wody utrzymywały się tylko w najgłębszych miejscach. Porośnięty głównie kępami situ i turzyc, a w dolnym biegu trzcinami.


? Trwałe rowy odwadniające. ? Szeroki i głęboki kanał na zachód od ?Łąki południowej? (nr 7, ryc. 1). Badany na dwóch stanowiskach. Na skraju rezerwatu wśród łęgów i turzycowisk. Wśród roślinności wodnej dominacja żabiścieku i rzęsy (osoka występowała sporadycznie). Na stanowisku na północ, rów otoczony podmokłym trzcinowiskiem. Przy brzegu małe wierzby, powierzchnia porośnięta całkowicie przez osokę aloesowatą. Dno pokryte mułem o dużej miąższości. ? Kanał uchodzący do jeziora Świdwie. Stanowisko na skraju szuwaru, na wschód od Bolkowa. Na brzegu wąski pas trzciny, wśród roślinności wodnej głównie rzęsa i osoka aloesowata. 


6. ?Łąka pod słupami?.
Niewielki obszar na południe od jeziora Świdwie Duże i na wschód od Bolkowa (powierzchnia ok. 5 ha). Obszar tworzą siedliska o charakterze pasów biegnących równolegle do granicy szuwaru otaczającego jezioro. Pierwszym od strony jeziora siedliskiem jest podmokły pas porośnięty przez trzciny i pokrzywy. Następny pas tworzy ugór wilgotny z mozaiką roślinności: nawłoć kandyjska, ostrożeń polny, pokrzywa, trawy. Najdalej oddalony od szuwaru psa tworzy ugór napisakowy z kocanką piaskową, bliźniczką, jastrzębcem i czarcikęsem. W okresie letnim siedlisko silnie przesuszone. Badaniami objęto trzy opisane pasy siedlisk.


7. ?Łąka południowa?. 
Obszar o powierzchni ok. 45 ha, pomiędzy Bolkowem a granicą rezerwatu, w kierunku Stolca. Podobnie jak w przypadku ?Łąki pod słupami?, teren pokrywają siedliska o charakterze pasów biegnących równolegle do granicy szuwaru otaczającego jeziora. Na skraju ?Szuwaru? biegnie pas trzcin oddzielony od kolejnych siedlisk kanałem wypełnionym wodą. Na skraju obniżenia występuje miejscami szczaw lancetowaty, żabieniec babka wodna i sit. Kolejny pas tworzy wilgotny ugór z fragmentami o silnej dominacji nawłoci kanadyjskiej oraz z płatami poddanymi silnej presji dzików porośniętymi przez pokrzywę, trzcinnik, ostrożeń polny i podbiał (latem wzrasta dominacja ostrożnia). Ostatni pas siedlisk tworzy sucha łąka z dominacją rajgrasu wyniosłego, z domieszką szczawiu polnego i roślin owadopylnych. Łąka koszona jednokrotnie w okresie letnim. Badaniami objęto każdy z opisanych pasów siedlisk.


8. ?Murawa południowa?
Teren o powierzchni ok. 4 ha na zachód od ?Łąki południowej?. Rozległa murawa napiaskowa z kocanką piaskową, szczotlichą i płatami piasku. Skrajne fragmenty obszaru znajdują się w wilgotnym obniżeniu, porośnięte są trawami i miejscami turzycą. Badaniami objęto centralną część. 


9. ?Łąka zachodnia?
Podmokła łąka ciągnąca się równolegle do granic rezerwatu między lasem na zachodzie a olsem na wschodzie. Zajmuje powierzchnię ok. 10 ha. Na łące znajdują sie kępy olchy czarne i obniżenia terenu, przecina ją strumień z olchami na brzegach. Łąka ma charakter mozaikowy (obniżenia terenu), jednak zachowuje w ogólnym zarysie układ pasmowy ? z biotopami suchszymi przy skraju lasu i coraz wilgotniejszymi podążając w kierunku olsu. W zagłębieniach dominują turzyce, natomiast w wyżej położonych obszarach pokrzywa z niewielkim udziałem roślin owadopylnych.


10. ?Łąka północna?
Łąka o powierzchni ponad 20 ha, otoczona wysokim starodrzewem sosnowym. Na granicy lasu i łąki płaty orlicy pospolitej (Pteridium aquilinum). Sama łąka bardzo urozmaicona siedliskowo ? z wilgotnymi obniżeniami i rowami porośniętymi turzycą oraz suchymi wyniesieniami z jaskrami i płatami piasku. Na łące dominują turzyce z niewielka ilością roślin owadopylnych ? firletka poszarpana, storczyki, na skrajach kępy wierzby uszatej. Wiosną łąka w znacznym stopniu podmokła, w okresie letnim wysycha łącznie z rowami i łozowiskami. Badaniami objęto wilgotne obniżenia, płaty turzyc, zbiorowiska traw, suche wyniesienia oraz płat orlicy pospolitej na skraju lasu sosnowego. 


11. ?Łąka koło Zalesia?
Kompleks łąk i ugorów podzielonych kompleksami leśnymi, na północny-zachód od Zalesia (ok. 17 ha powierzchni). W jej skład wchodzą zróżnicowane siedliska: turzycowiska, niewielkie murawy napiaskowe, ugory z dominacją ostrożnia polnego, trzcinnika i pokrzywą, łozowiska, oraz fragmenty trawiaste z udziałem roślin owadopylnych. W części północnej łąkę przecina rów odwadniający otoczony podmokłymi terenami porośniętymi szuwarem trzcinowym i łozowiskiem. W części wysuniętej najdalej na wschód znajduje się sucha łąka śródleśna o charakterze stosunkowo dużej murawy napiaskowej. Badaniami objęto wszystkie wymienione typy siedlisk.


12. ?Las zachodni?
Fragment lasów znajdujących się na zachód od ?Łąki zachodniej?. Są to lasy mieszane z dominacją sosny i bukiem w podszycie. Badaniami objęto siedliska z mchem, trawami i paprocią w warstwie runa.  


13. ?Las k. Zalesia? 
Około trzydziestoletni las sosnowy położony między łąkami na zachód od Zalesia (ok. 4,5 ha). Badaniami objęto płaty z dominującymi trawami, mchami i trzcinnikiem.


3. Charakterystyka wybranych grup bezkręgowców rezerwatu Świdwie 
3.1. Ogólna charakterystyka fauny
W wyniku przeprowadzonych badań pozyskano 71 237 osobników bezkręgowców należących do grup będących celem szczegółowych badań. Ogółem na terenie rezerwatu stwierdzono 748 gatunków bezkręgowców (w niektórych wypadkach osobniki oznaczono jedynie do wyższych jednostek systematycznych).
Pod względem liczebności w materiale zdecydowanie dominują Ostracoda, które stanowią ponad 80% pozyskanych osobników. Poza tą grupą licznymi grupami są Coleoptera, Mollusca, Araneae i Hydracarina. Pod względem liczby gatunków najbogatszą grupą są Coleoptera, Araneae i Hydracarina (tab. 1). Najintensywniejsze badania prowadzono w jeziorze, drobnych zbiornikach i ciekach (szuwar otaczający jezioro, rowy odwadniające, zbiorniki okresowe) oraz w siedliskach łąkowych. Z tych siedlisk zebrano najliczniejszy materiał i w nich stwierdzono największą liczbę gatunków (tab. 2). 
Tab. 1. Liczba gatunków i liczebność bezkręgowców stwierdzonych na terenie rezerwatu Świdwie. 


Grupa taksonomiczna Liczba gatunków Liczebność
Porifera 1 ?
Hirudinea 1 ?
Ostracoda 32 58 867
Odonata 33 426
Heteroptera 19 706
Trichoptera 23 794
Lepidoptera 37 ?
Megaloptera 1 ?
Coleoptera 352 3466
Hydracarina 72 2291
Araneae 133 2322
Opiliones 9 ?
Mollusca 35 2365
Suma 748 71 237


Siedlisko Liczba gatunków Liczebność
jezioro 258 49137
rzeka 64 2048
drobne zbiorniki i cieki 435 16036
las 91 279
łąka 761 3701
nieokreślone 18 36
Suma 748 71 237

Zgodnie z oczekiwaniami, trzon fauny bezkręgowej stanowią gatunki o szerokim zakresie tolerancji ekologicznej, powszechnie spotykane w tego typu siedliskach na terenie kraju. Faunę środowisk wodnych tworzy zdecydowanie najliczniejszy element związany z drobnymi zbiornikami i strefą przybrzeżną jezior oraz element jeziorny. Nieliczna jest fauna typowa dla wód płynących ? gatunki związane z tego typu wodami występują w rowach odwadniających oraz znajdującym się na terenie rezerwatu fragmencie Gunicy. Fauna zasiedlająca jezioro Świdwie jest fauną typową dla zarastającego jeziora a jej skład wskazuje na stosunkowa dobrą kondycję zbiornika. We wszystkich typach zbiorników występowały gatunki tyrfofilne, dla których rezerwat stanowi istotną lokalnie ostoję.


W środowiskach łąkowych dominowała fauna stosunkowo pospolita, typowa dla tego typu siedlisk. Środowiska leśne cechowała natomiast fauna raczej uboga, typowa dla środowisk wtórnych o stosunkowo niskiej wartości przyrodniczej. 


W zebranym materiale znalazło się 12 gatunków prawnie chronionych, 3 gatunki wymienione w załćzniku II i IV Dyrektywy Siedliskowej, 1 gatunek umieszczony w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt, oraz 26 gatunków z czerwonej listy zwierząt ginących i zagrożonych w Poslce.

3.2. Małżoraczki (Ostracoda)
Podczas badań zbiorników wodnych rezerwatu pozyskano 58 867 małżoraczków należących do 32 taksonów (tab. 3). W zebranym materiale zdecydowanie dominuje liczebnie Cyclocypris ovum, który stanowi ponad połowę. Drugim eudominantem jest Cypridopsis vidua, natomiast do subdominantów należą: młodociane osobniki z rodziny Candoninae, Cypria ophtalmica, Cyclocypris leavis, Darwinula stevensoni, młodociane osobniki z rodzaju Pseudocandona oraz młodociane osobniki z rodzaju Cyclocypris (ryc. 2).


Stwierdzone gatunki to przede wszystkim gatunki eurotypowe i powszechnie występujące (dwa najliczniejsze ? Cyclocypris ovum i Cypridopsis vidua) oraz gatunki związane z różnego typu wodami stojącymi. Cypridopsis vidua, Dolerocypris fasciata, Fabaeformiscandona acuminta, Metacypris cordata i Notodromas monacha są gatunkami związanymi z obfitą roślinnością podwodną. Dolerocypris fasciata jest indykatorem wód zarośniętych przez Phragmites australis. Metacypris cordata z kolei preferuje wody łatwo się nagrzewające. Stwierdzono wiele gatunków związanych z dnem mulistym. W drobnych zbiornikach wokół Świdwia występował Cyclocypris globosa, który toleruje wody o niskim pH, co może wskazywać na zakwaszenie tych zbiorników. Ciekawym elementem są gatunki występujące w wodach związanych ze źródłami ? Bradleystrandesia reticulata, Candona neglecta i Candonopsis scourfieldi. Inną ciekawostką jest stwierdzenie Cypridopsis elongata, króry powszechnie występuje w obszarze śródziemnomorskim a na północ trafia pasywnie transportowany (ptactwo wodne) (ryc. 3).


Do gatunków rzadkich należą: Cyclocypris globosa, Cypridopsis elongata, Dolerocypris fasciata. Nie stwierdzono gatunków zagrożonych wyginięciem.

Tab. 3. Małżoraczki (Ostracoda) stwierdzone na terenie rezerwatu Świdwie.

L.p. Gatunek Świdwie Duże Świdwie Małe Szuwar Ujście Gunicy Drobne zbiorniki i rowy Suma
1. Bradleystrandesia reticulata 1 68 69
2. Candona candida 92 1 93
3. Candona neglecta 5 34 128 214 381
4. Candona weltneri 24 2 6 32
Candoninae juv. 392 149 714 890 2145
5. Candonopsis kingsleii 1 1
6. Candonopsis scourfieldi 7 55 62
Candonopsis sp. juv. 1 1
7. Cyclocypris globosa 10 98 108
8. Cyclocypris leavis 334 4 96 1424 1858
9. Cyclocypris ovum 30132 1661 446 1280 1476 34995
Cyclocypris sp. juv. 1261 1261
10. Cypria exculpta 102 37 16 825 980
11. Cypria ophtalmica 589 197 548 48 681 2063
12. Cypridopsis elongata 132 132
Cypridopsis sp. 40 40
13. Cypridopsis vidua 6382 1080 652 120 21 8255
14. Darwinula stevensoni 1799 21 13 1833
15. Dolerocypris fasciata 1 17 94 112
16. Fabaeformiscandona acuminta 2 2
17. Fabaeformiscandona fragilis 44 9 56 16 125
18. Fabaeformiscandona holzkampfi 52 17 9 78
19. Fabaeformiscandona hyalina 4 2 2 8
20. Fabaeformiscandona levanderi 82 82
21. Fabaeformiscandona protzi 29 2 31
Fabaeformiscandona sp. juv. 4 44 22 104 8 182
22. Herpetocypris sp. 1 1 2
23. Ilyocypris decipiens 32 6 38
Ilyocypris sp. 4 2 6
24. Limnocythere inopinata 149 4 153
25. Metacypris cordata 485 159 644
26. Notodromas monacha 32 7 116 26 181
Ostracoda juv. 100 100
27. Paracandona euplectella 1 1
28. Physocypria kraepelini 158 36 130 324
29. Pseudocandona compressa 559 115 33 8 24 739
30. Pseudocandona hartwigi 267 82 10 359
31. Pseudocandona insculpta 21 23 2 46
32. Pseudocandona pratensis 5 5
Pseudocandona sp. juv. 515 184 321 320 1340
Suma 42287 3834 3265 1784 7697 58867
Liczba gatunków/taksonów 25 18 23 7 19 


3.3. Ważki (Odonata)
Na terenie rezerwatu zebrano 426 osobników ważek (Odonata), w tym 268 imagines osobników dorosłych i 158 larw, należących do 33 gatunków (tab. 3). Wśród zebranych gatunków znajdują się gatunki zagrożone i chronione. Pięć objętych jest ochroną gatunkową: Sympecma paedisca, Aeshna viridis, Ophiogomphus cecilia, Leucorrhinia caudalis i Leucorrhinia pectoralis, dwa gatunki chronione są w ramach Dyrektywy Siedliskowej i wymienione w załączniku 2 Konwencji Berneńskiej: Ophiogomphus cecilia i Leucorrhinia pectoralis. 


W zebranym materiale eudominantami są Coenagrion pulchellum i Erythromma najas, dominantem jest Coenagrion puella, natomiast do klasy subdominantów należą: Libellula quadrimaculata, Sympetrum sanguineum, Enallagma cyathigerum, Somatochlora flavomaculata, Cordulia aenea, Lestes dryas, Aeshna cyanea i Ischnura elegans (ryc. 4). 


Fauna jezior jest typowa dla zbiorników eutroficznych tego rodzaju, z dobrze wykształconą roślinnością szuwarową i zanurzoną. Charakterystyczna dla eutrofii jest wysoka liczebność Erythromma najas, jednak występowanie Ischnura elegans (zanikającej wraz z przeżyźnieniem) i Leucorrhinia caudalis (jeszcze bardziej wrażliwej na eutrofizację), świadczą o eutrofii umiarkowanej, albo o utrzymywaniu się fazy makrofitowej jeziora eutroficznego. Przy tym wyraźnie cenniejsze jest jezioro Świdwie Duże, z większym udziałem fauny tyrfofilnej (np. Coenagrion hastulaum) i z występowaniem Leucorrhinia caudalis. Resztę siedlisk, w tym przyujściową częścią rzeki Gunicy, cechują zgrupowania ważek typowo drobnozbiornikowe, choć o różnym udziale gatunków typowych dla wód astatycznych ? najsilniej wyrażonym w zbiornikach łąkowych (łąka pod słupami, łąka południowa, łąka zachodnia). 


Wszystkie stanowiska są penetrowane przez gatunki tyrfofilne, choć w stopniu niewielkim pod względem ilościowym. Są to sfagnofile II rzędu lub ważki związane głównie z torfowiskami niskimi. Jest to cenne z punktu widzenia ochrony przyrody, gdyż gatunki te mają ograniczoną bazę siedliskową w krajobrazie rolniczym, częstym na Pomorzu Zachodnim.


Wykazane gatunki ?specjalnej troski? nie są cenne z krajowego punktu widzenia. W Polsce podlegają ochronie tylko z powodu ich obecności w załączniku II Konwencji Berneńskiej. Za gatunek zagrożony lokalnie można uznać jedynie L. caudalis, która w wielu regionach zanika wskutek eutrofizacji siedlisk. Jezioro Świdwie Duże jest jedynym znanym współcześnie stanowiskiem tego gatunku w bezpośrednich okolicach Szczecina. Ponadto, Leucorrhinia caudalis i Leucorrhinia pectoralis są gatunkami parasolowymi (umbrella species) dla siedlisk obecnych w badanym rezerwacie: pierwszy gatunek dla jezior, drugi dla różnego rodzaju wód torfowiskowych i dla drobnych zbiorników.

Tab. 4. Ważki (Odonata) stwierdzone na terenie rezerwatu Świdwie.
l ? larwy, i ? imagines


O ? ochrona gatunkowa (Rozp. Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r.; Dz. U. nr 220, poz. 2237), D ? gatunki wymienione w zał. II i IV ?Dyrektywy Siedliskowej? (Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r.). Kategorie zagrożenia wg Czerwonej Listy Ważek Polski (Bernard i inni 2009): CR ? krytycznie zagrożone, EN ? zagrożone, VU ? narażone, NT ? bliskie zagrożenia, LC ? najmniejszej troski, DD ? dane niepełne

L.p. Gatunek Ochrona i zagrożenie Świdwie Duże Świdwie Małe Szuwar Ujście Gunicy Drobne zbiorniki i rowy Łąka pod słupami Łąka południowa Łąka zachodnia Łąka północna Łąka k. Zalesia Las zachodni Suma
l i l i l i i l i i i i i i 
Lestidae  
1. Lestes dryas 9 3 12
2. Lestes sponsa 3 2 1 6
3. Sympecma fusca 1 1
4. Sympecma paedisca O 1 2 1 4
Coenagrionidae  
5. Ischnura elegans 1 3 1 2 7
6. Ischnura pumilio 1 1
7. Enallagma cyathigerum 7 4 1 3 15
8. Coenagrion hastulatum 1 1
9. Coenagrion puella 6 14 1 10 5 3 3 2 3 3 1 51
10. Coenagrion pulchellum 3 5 8 1 35 6 7 4 4 4 32 109
11. Coenagrionidae n.det. 2 2
12. Erythromma najas 58 4 19 10 2 2 95
13. Pyrrhosoma nymphula 2 2
Aeshnidae  
14. Brachytron pratense 1 1
15. Aeshna affinis 1 1
16. Aeshna cyanea 1 6 7
17. Aeshna grandis 1 1 2
18. Aeshna isoceles 1 1
19. Aeshna mixta 1 1 2
20. Aeshna viridis O 1 4 5
Aeshnidae n.det. 1 1
21. Anax imperator 1 1 2
Gomphidae  
22. Ophiogomphus cecilia O, D 1 1
Corduliidae  
23. Cordulia aenea 6 3 1 2 12
24. Somatochlora flavomaculata 1 4 1 1 4 1 1 13
25. Somatochlora metalica 1 1
Libellulidae  
26. Libellula depressa 1 1
27. Libellula quadrimaculata 7 4 1 3 3 1 6 1 7 33
28. Orthetrum cancellatum 3 3
29. Sympetrum flaveolum 2 1 3
30. Sympetrum sanguineum 2 8 2 1 2 1 16
31. Sympetrum vulgatum 3 3 6
32. Leucorrhinia caudalis O 1 1 4 6
33. Leucorrhinia pectoralis O, D 3 3
Suma 83 51 31 41 29 39 10 15 15 12 33 11 52 4 426
Liczba gatunków/taksonów 6 18 13 11 3 7 4 6 10 6 9 2 


3.4. Pluskwiaki różnoskrzydłe (Heteroptera) środowisk wodnych
Zebrany materiał faunistyczny obejmuje 704 osobniki należące do 19 gatunków, z czego 9 (ok. 85% ogólnej liczebności) należy do grupy gatunków typowo wodnych (Nepomorpha) (Tab. 5). 


Większość gatunków ma charakter eurytopowy i zasiedla zarówno różne typy wód stojących jak i bieżących. Wiele z nich należy w Polsce do bardzo pospolitych (Sigara striata, Notonecta glauca, Ilyocoris cimicoides, Nepa cinerea, Mesovelia furcata, Gerris lacustris, Gerris odontogaster, Gerris rufoscutellatus), a często także bardzo licznie występujących (Sigara striata, Notonecta glauca, Ilyocoris cimicoides, Mesovelia furcata, Gerris lacustris). Z reguły preferują one siedliska zaciszne, raczej wypłycone, o dnie mulistym, w różnym stopniu porośniętym makrofitami. Dotyczy to także gatunków napowierzchniowych (Gerromorpha), które wykazują powiązanie ze strefami porośniętymi roślinnością, a w przypadku Mesovelia furiata, nymfeidami. 


W wodach rezerwatu wyraźnie dominują trzy gatunki: Plea minutissima, Ilyocoris cimicoides oraz Cymatia coleoptrata (eudominanci). Grupę dominantów tworzy: Microvelia umbricola i Notonecta glauca, a subdominantów: Mesovelia furcata i Gerris lacustris (Ryc. 6).

? Analiza zebranego materiału pod kątem synekologicznym wykazała obecność obok wcześniej wspomnianego elementu eurytopowego:element związany ze zbiornikami trwałymi i stosunkowo głębokimi?Plea minutissmia i Cymatia coleoptrata element wód bieżących- Velia sp.


? element wykazujący powiązanie z wodami o podwyższonej mineralizacji- Paracorixa concinna element związany z szeroką gamą wód polihumusowych i leśnych? Microvelia umbricola, Gerris lateralis, Hesperocorixa sahlbergi i Hesperocorixa linnaei.


Jeśli chodzi o grupę pluskwiaków wodnych (Heteroptera), jak dotąd, nie ma oficjalnych danych na temat gatunków rzadkich, zagrożonych wyginięciem, czy potrzeby też potrzeby ich ochrony. 


W wodach badanego rezerwatu najbardziej interesująca okazała się grupa preferująca zacienione wody śródleśne o różnym stopniu dystrofii. Microvelia umbricola uchodzi w Polsce za gatunek dość rzadki (Wróblewski 1939, 1980; Midak 1965; Biesiadka 1969; Krajewski 1969; Mielewczyk 1970; Kurzątkowska 1999, 2006b, c), a Gerris lateralis, gatunek borealno-górski, rzadki (Mielewczyk 1963, 1964, 1978, 1985; Biesiadka & Tabaka 1990; Kurzątkowska 1999, 2006a; Kurzątkowska & Zawal 2007). Zapewne ma to jednak związek ze specyfiką środowisk w jakich występują.


Przedstawiona lista 19 gatunków Heteroptera nie może być traktowana jako ostateczna dla wód rezerwatu. Planowane intensywniejsze badania pozwolą z pewnością na jej uzupełnienie i to zarówno o gatunki występujące tam nielicznie, jak również o pospolitsze, ale jeszcze nie odnotowane. 

Tab. 5. Pluskwiaki różnoskrzydłe (Heteroptera) stwierdzone w środowiskach wodnych rezerwatu Świdwie.

L.p. Gatunek Świdwie Duże Świdwie Małe Szuwar Ujście Gunicy Drobne zbiorniki i rowy Suma
Nepomorpha  
1. Cymatia coleoptrata 61 10 30 47 148
2. Hesperocorixa linnaei 2 6 3 11
3. Hesperocorixa sahlbergi 2 3 5
4. Paracorixa concinna 1 1
Sigara sp. 1 1
5. Sigara striata 2 6 8
6. Notonecta glauca 7 2 27 36
7. Plea minutissima 55 27 27 79 181
8. Ilyocoris cimicoides 95 35 10 3 58 201
9. Nepa cinerea 3 1 4
Gerromorpha  
10. Mesovelia furcata 8 13 1 22
11. Microvelia reticulata 5 5
12. Microvelia umbricola 36 36
13. Velia sp. 1 1
14. Gerris argentatus 4 8 12
15. Gerris lacustris 2 12 14
16. Gerris lateralis 2 1 3
17. Gerris odontogaster 4 4
18. Gerris rufoscutellatus 4 4
Suma 225 95 86 8 292 706
Liczba gatunków/taksonów 6 6 8 3 18 

3.5. Chruściki (Trichoptera)
Podczas badań pozyskano 697 larw, 5 imagines oraz 92 domki należące do 23 gatunków chruścików (Trichoptera). Nie stwierdzono gatunków podlegających ochronie gatunkowej, jeden gatunek umieszczony jest na czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce jako gatunek o niepełnej liczbie danych ? Limnephilus fuscinervis. 


W zebranym materiale eudominantami są: Cyrnus crenaticornis i Limnephilus flaviconis. Do klasy dominantów należą: Triaenodes bicolor, Limnephilus sp. i Leptocerus tineiformis. Subdominanci to: Limnephilus politus, Limnephilus stigma, Athripsodes aterrimus i Agrypnia pagetana. Skład fauny odzwierciedla zróżnicowanie siedliskowe badanego terenu, w którym dominującymi siedliskami wodnymi są jeziora i otaczające je tereny podmokłe. Dominujące są dwa elementy synekologiczne: jeziorny i drobnozbiornikowy. Skład fauny stwierdzonej w jeziorach uznać należy za typowy dla zarastających jezior. Ciekawa jest dominacja Cyrnus crenaticornis, przy braku Cyrnus flavidus i obecność Holocentropus picicornis. Wskazuje to na mezotroficzny charakter fauny jeziornej z elementami typowymi dla dystrofii i jezior śródleśnych (gatunki litoralowe takie jak Limnephilus nigriceps). Skład faunistyczny wskazuje na stosunkowo dobrą kondycję przyrodniczą jezior. Na uwagę zasługują: Oligostomis reticulata i Limnephilus fuscinervis, które stanowią cenny element faunistyczny charakterystyczny dla siedlisk o niskiej antropopresji. Oligostomis reticulata jest gatunkiem typowym dla niewielkich, śródleśnych cieków, natomiast Limnephilus fuscinervis jest typowy dla drobnych zbiorników okresowych. Pomimo uwzględnienia odcinka rz. Gunicy nie stwierdzono większego udziału gatunków reofilnych i reobiontycznych. Fauna reofilna reprezentowana jest tylko przez Limnephilus lunatus. Stwierdzono także kilka gatunków charakterystycznych dla wód dystroficznych: Agrypnia pagetana, Trichostegia minor, Holocentropus dubius i Limnephilus nigriceps. Prawdopodobnie większą liczbę gatunków związanych z tego typu wodami wykazać mogą intensywniejsze badania siedlisk związanych z olsem i łęgami olchowymi na północnym skraju szuwaru otaczającego jeziora. 

Tab. 6. Chruściki (Trichoptera) stwierdzone na terenie rezerwatu Świdwie.
l ? larwy, i ? imagines
Kategorie zagrożenia wg Czerwonej Listy Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce: CR ? krytycznie zagrożone, EN ? zagrożone, VU ? narażone, NT ? bliskie zagrożenia, LC ? najmniejszej troski, DD ? dane niepełne

L.p. Gatunek Ochrona i zagarożenie Świdwie Duże Świdwie Małe Szuwar Ujście Gunicy Drobne zbiorniki i rowy Łąka południowa Suma
l i l i l l l i 
Polycentropodidae  
1. Cyrnus crenaticornis 288 72 360
2. Cyrnus flavidus 2 2
3. Holocentropus picicornis 1 1 1 2 5
Phryganeidae  
4. Agrypnia pagetana 11 1 6 3 21
Agrypnia sp. juv. 1 1
5. Athripsodes aterrimus 24 2 26
Athripsodes sp. 4 1 5
6. Oligostomis reticulata 1 1
7. Phryganea bipunctata 3 3
Phryganeidae juv. 3 3
8. Trichostegia minor 2 2
Hydroptilidae  
9. Orthotrichia sp. 2 2
10. Oxyethira sp. 2 2
Limnephilidae  
11. Limnephilus auricula? 1 1
12. Limnephilus borealis? 1 1
13. Limnephilus decipiens 3 3
14. Limnephilus flavicornis 5 1 5 27 56 1 95
15. Limnephilus fuscinervis DD 1 1
16. Limnephilus lunatus 1 1
17. Limnephilus nigriceps 2 2 1 5
18. Limnephilus politus 35 3 38
Limnephilus sp. 20 19 13 52
Limnephilus sp. flavidus/politus 1 1
19. Limnephilus stigma 21 10 31
Molannidae  
20. Molanna angustata 4 4
Leptoceridae  
21. Leptocerus tineiformis 16 34 50
22. Oecetis furva 2 2 4
Oecetis sp. 4 4
23. Triaenodes bicolor 28 20 15 7 70
Suma 453 3 142 1 95 4 95 1 794
Liczba gatunków/taksonów 1 19 11 8 2 11 1 

3.6. Chrząszcze (Coleoptera)
Ogółem w trakcie badań z rezerwatu pozyskano 3466 osobników chrząszczy wodnych i lądowych, należących do 352 gatunków. W dalszej części rozdziału osobno omówione zostaną chrząszcze związane z siedliskami wodnymi oraz lądowymi.


3.6.1. Chrząszcze (Coleoptera) środowisk wodnych
Podczas badań środowisk wodnych pozyskano 1553 imagines i 132 larwy chrząszczy (Coleoptera), należących do 101 gatunków (tab. 7). Wśród nich nie stwierdzono gatunków podlegających ochronie gatunkowej, cztery gatunki znajdują się na czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce ze statusem: krytycznie zagrożone (CR) ? Spercheus emarginatus, zagrożone (EN) ? Enochrus bicolor, narażone (VU) ? Haliplus furcatus i namniejszej troski (LC) ? Cercyon tristis.


Zdecydowanie najwięcej gatunków i osobników chrząszczy pozyskano z szuwaru otaczającego jezioro oraz z drobnych zbiorników i rowów melioracyjnych. W analizie dominacji nie uwzględniano materiału pozyskanego z pułapek, obrazuje on bowiem raczej łowność poszczególnych gatunków, nie rzeczywistą strukturę fauny. Fauna jest stosunkowo różnorodna, dominantami jest 5 gatunków: Hygrotus decoratus, Noterus crassicornis, Anacaena limbata, Helophorus granularis i Helophorus griseus natomiast do subdominantów należy 10 gatunków: Helophorus minutus, Hydroporus erytrocephalus, Anacaena lutescens, Acilius canaliculatus, Hydraena palustris, Hydrobius fuscipes, Helochares obscurus, Enochrus melanocephalus, Helophorus laticollis i Hyphydrus ovatus. Uwzględnienie pułapek skutkuje bardzo wyraźną nadreprezentacją Dytiscus dimidatus (staje się eudominantem!), a także Hydaticus seminiger, Ilybius ater, Hydrochara caraboides i Hydaticus transversalis. Faunę chrząszczy środowisk wodnych rezerwatu tworzą w zasadzie dwie grupy synekologiczne: gatunki eurytopowe (wyraźnie najliczniejsze) oraz gatunki tyrfofilne. 


Materiał zebrany w jeziorach był zaskakująco ubogi jakościowo i ilościowo (Świdwie Duże: 10 gatunków, Świdwie Małe: 4 gatunki). Natomiast bogate lub bardzo bogate okazały się zgrupowania chrząszczy w drobnych wodach i bieżących i stojących.
We wszystkich siedliskach dominowały taksony eurytopowe i tyrfofilne. Reofile łowiono tylko w siedliskach typowych. Udział tyrfofili był bardzo duży jak na obszary nizinne, na których wysoka dominacja eurytopów jest czymś normalnym (inny układ elementów ekologicznych cechuje jedynie zbiorniki wysokogórskie i na torfowiskach sfagnowych). Prowadzi to do wniosków podobnych, jak przy analizie zgrupowań ważek: że badany rezerwat jest rezerwuarem fauny tyrfofilnej ważnej przynajmniej w skali lokalnej.


Ogólna liczba stwierdzonych gatunków jest wysoka jak na obszar stosunkowo niewielki powierzchniowo. Świadczy o jego zróżnicowaniu siedliskowych i dobrym stanie zachowania.


Z bliskością wybrzeża Bałtyku należy wiązać stwierdzenie halofilnego Enochrus bicolor (wysoka kategoria zagrożenia EN na Czerwonej liście zwierząt Polski). Jest on dosyć częsty w okolicach wybrzeży morskich, na Pomorzu Zachodnim był wielokrotnie wykazywany z wyspy Wolin. Dalej wgłąb lądu stare się rzadszy, jednak może tworzyć niewielkie populacje w wodach słodkich.


Spercheus emarginatus żeruje na korzeniach roślin wodnych w zbiornikach eutroficznych. Jego status na Czerwonej liście zwierząt Polski (CR) wskazywałby, że jest to najcenniejszy dla ochrony przyrody gatunek chrząszcza wodnego na terenie badań. Jednak uważa się, że kategoria CR jest stanowczo za wysoka: w ostatnich latach S. emarginatus wykazywano kilkadziesiąt razy z różnych regionów kraju, wcześniej był to być może gatunek przeoczany. Jednak na Pomorzu Zachodnim nie był on łowiony od około 100 lat, jest to więc stwierdzenie cenne. Podobnie można ocenić wagę stwierdzenia Haliplus furcatus.

 

Tab 7. Chrząszcze (Coleoptera) stwierdzone podczas badań środowisk wodnych rezerwatu Świdwie.
l ? larwy, i ? imagines


O ? ochrona gatunkowa (Rozp. Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r.; Dz. U. nr 220, poz. 2237), D ? gatunki wymienione w zał. II i IV ?Dyrektywy Siedliskowej? (Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r.). Kategorie zagrożenia wg Czerwonej Listy Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce: CR ? krytycznie zagrożone, EN ? zagrożone, VU ? narażone, NT ? bliskie zagrożenia, LC ? najmniejszej troski, DD ? dane niepełne

L.p. Gatunek Ochrona i zagrożenie Świdwie Duże Świdwie Małe Szuwar Ujście Gunicy Drobne zbiorniki i rowy Nieokreślone Suma
l i l i l i l i l i l i 
Haliplidae  
1. Haliplus flavicollis 1 1
2. Haliplus fluviatilis 8 8
3. Haliplus furcatus VU 1 1
4. Haliplus obliquus 1 1
5. Haliplus ruficollis 1 9 10
Noteridae  
6. Noterus clavicornis 1 1
7. Noterus crassicornis 31 1 45 77
Dytyscidae  
8. Agabus conspersus 1 1
9. Agabus fuscipennis 4 1 4 9
10. Agabus labiatus 3 2 5
11. Agabus neglectus 1 1
12. Agabus uliginosus 2 2
13. Agabus undulatus 3 3
14. Ilybius ater 74 63 137
15. Ilybius guttiger 1 2 3
16. Ilybius quadriguttatus 15 4 19
17. Ilybius similis 1 1
18. Colymbetes fuscus 1 3 4
19. Colymbetes paykulli 10 1 1 13 25
20. Colymbetes striatus 2 1 1 13 17
21. Rhantus consputus 1 1
22. Rhantus exsoletus 4 4
23. Rhantus grapii 1 1
24. Rhantus latitans 2 2
25. Rhantus notaticollis 1 1
26. Liopterus haemorrhoidalis 2 2
27. Acilius canaliculatus 2 27 2 10 25 3 69
28. Acilius sulcatus 1 6 7
29. Graphoderus austriacus 1 1 1 3
30. Graphoderus cinereus 1 1 2
31. Cybister lateralimarginalis 1 1 2 7 2 13
32. Dytiscus circumcinctus 1 2 3
33. Dytiscus circumflexus 1 1 2
34. Dytiscus dimidiatus 26 37 6 6 111 186
35. Dytiscus marginalis 1 1 3 1 2 8
36. Hydaticus seminiger 63 2 99 164
37. Hydaticus stagnalis 1 1
38. Hydaticus transversalis 9 1 2 94 106
39. Graptodytes bilineatus 3 3
40. Graptodytes pictus 9 9
41. Hydroporus angustatus 6 1 7
42. Hydroporus erytrocephalus 1 3 26 30
43. Hydroporus ferrugineus 1 1
44. Hydroporus incognitus 4 1 4 9
45. Hydroporus neglectus 2 2
46. Hydroporus obscurus 4 4
47. Hydroporus palustris 1 2 1 4
48. Hydroporus rufifrons 1 1
49. Hydroporus striola 3 3
50. Hydroporus tristis 1 1
51. Porhydrus lineatus 1 1
52. Suphrodytes dorsalis 3 1 4
53. Hygrotus decoratus 1 19 58 78
54. Hygrotus impressopunctatus 1 1
55. Hygrotus inaequalis 1 1 6 8
56. Hygrotus novemlineatus 1 1
57. Hygrotus versicolor 8 8
58. Hyphydrus ovatus 1 6 5 12
Hygrotus sp. 1 1
Hydroporinae n.det. 3 3
Carabidae  
59. Nebria sp. 1 1
Helophoridae  
60. Helophorus granularis 7 59 66
61. Helophorus griseus 50 50
62. Helophorus guttulus 3 3
63. Helophorus laticollis 14 14
64. Helophorus minutus 2 34 36
65. Helophorus nanus 1 1
Helophorus sp. 3 1 4
Hydrochidae  
66. Hydrochus brevis 1 1
Spercheidae  
67. Spercheus emarginatus CR 4 1 5
Hydrophilidae  
68. Anacaena limbata 2 71 1 74
69. Anacaena lutescens 3 20 23
70. Berosus sp. 1 1
71. Enochrus affinis 1 1
72. Enochrus bicolor EN 4 4
73. Enochrus coarctatus 1 1
74. Enochrus melanocephalus 2 11 1 14
75. Enochrus ochropterus 5 5
76. Enochrus quadripunctatus 2 3 5
77. Enochrus testaceus 3 5 8
Enochrus sp. 3 3
78. Helochares obscurus 3 5 7 15
79. Hydrobius fuscipes 1 2 15 1 19
80. Hydrochara caraboides 75 1 8 40 1 125
81. Laccobius biguttatus 1 1
82. Laccobius minutus 4 3 7
83. Cercyon bifenestratus 2 2
84. Cercyon convexiusculus 1 1
85. Cercyon tristis LC 1 1
86. Cercyon ustulatus 1 1
87. Coelostoma orbiculare 3 1 1 5 10
Hydraenidae  
88. Hydraena palustris 21 21
89. Limnebius atomus 9 9
90. Limnebius crinifer 1 1
91. Limnebius papposus 7 7
92. Limnebius parvulus 5 6 11
93. Ochthebius minimus 1 1
Scirtidae  
94. Scirtes sp. 1 5 3 9
95. Elodes sp. 3 5 8
Dryopidae  
96. Dryops auriculatus 2 4 6
97. Dryops griseus 1 1
Heteroceridae  
98. Heteroceridae n.det. 1 1
Chrysomelidae  
99. Donacia semicuprea 1 1
Donacia sp. 1 1 2
Curculionidae  
100. Bagous binodulosus 3 3
101. Tanysphyrus lemnae 1 6 1 2 10
Suma 11 6 2 2 43 407 1 47 68 1069 7 22 1685
Liczba gatunków/taksonów 4 10 4 42 20 91 15 


3.6.2. Chrząszcze (Coleoptera) środowisk lądowych
Podczas badań środowisk lądowych rezerwatu Świdwie pozyskano 1781 chrząszczy należących do 260 taksonów (tab. 8). Wśród nich znalazły się cztery gatunki chronione: Carabus arvensis, Carabus granulatus, Carabus violaceus i Dorcus parallelipipedus oraz gatunki umieszczone na czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce: Oodes helopioides (VU), Trechus obtusus (LC), Aphthona atrocaerulea (DD), Larinus jaceae (VU), Larinus sturnus (DD), Oedemera croceicollis (EN).


Zebrany materiał charakteryzuje się wysoką różnorodnością ? żaden gatunek nie jest eudominantem ani dominantem, natomiast do subdominantów należy 9 taksonów: Silpha carinata, Rhagonycha fulva, Coccinella septempunctata, Agonum fuliginosum, Aleochara sp., Leptacinus sp., Meligethes sp., Bembidion mannerheimi, Trypocopris vernalis (ryc. 10). Najliczniejszymi rodzinami (ponad 10% materiału) są Carabidae i Staphylinidae, a także: Silphidae, Curculionidae, Coccinellidae, Chrysomelidae, Elateridae, Cantaridae, Nitidulidae, Geotrupidae i Hydrophilidae (ryc. 11).


Na suchych siedliskach łąkowych jako gatunki rzadsze i cenniejsze uznać należy 3 gatunki z rodziny biegaczowatych: Amara littorea, Harpalus pumilus, Olisthopus rotundatus, 3 kserofilne biedronki: Nephus redtenbacheri, Scymnus nigrinus, Stethorus punctillum oraz 2 gatunki ryjkowców: Larinus jaceae, Larinus turnus. Wymagania ekologiczne Oedemera croceicollis nie są dokładnie poznane, lecz gatunek ten uchodzi za halofilny i rzadki, ze słabo poznanym rozmieszczeniem w kraju.


Na łąkach podmokłych do rzadszych stenobiotycznych gatunków torfowiskowych zaliczyć należy: Pterostichus rhaeticus, Panagaeus cruxmajor, Oodes helopioides, Agonum versutum (wszystkie z rodziny Carabidae), Hypnoidus riparius (Elateridae) oraz Silis ruficollis (Cantharidae). Wymagania ekologiczne Trechus obtusus (Carabidae) nie są dokładnie znane, gatunek ten uchodzi za mezohigrofilny i rzadki, zamieszkujący tereny otwarte na zachód od Wisły.


Podsumowując można stwierdzić, że fauna łąk podmokłych i suchych jest typowa dla tych siedlisk w północno-zachodniej Polsce. Wymienione rzadsze gatunki są gatunkami szeroko rozmieszczone o nikłym stopniu zagrożenia.


Fauna siedlisk leśnych nie jest bogata i nie posiada cennych przyrodniczo gatunków. Jest to fauna typowa dla lasów wtórnych ze zubożona fauną. Nieliczne stenobiotyczne elementy leśne: Carabus arvensis, Abax parallelepipedus, Leistus ferrugineus, Pterostichus strenuus (Carabidae), Dorcus parallelipipedus (Lucanidae), Aphodius coenosus (Aphodiidae), Anoplotrupes stercorosus (Geotrupidae) występują na tle licznych elementów eurybiontycznych, zasiedlających zarówno lasy, jak i tereny otwarte: Pterostichus niger, Agonum fuliginosum, Carabus granulatus (Carabidae), Trypocopris vernalis (Geotrupidae).

 

Tab. 8. Chrząszcze (Coleoptera) stwierdzone podczas badań środowisk wodnych rezerwatu Świdwie.
O ? ochrona gatunkowa (Rozp. Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r.; Dz. U. nr 220, poz. 2237), Kategorie zagrożenia wg Czerwonej Listy Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce: CR ? krytycznie zagrożone, EN ? zagrożone, VU ? narażone, NT ? bliskie zagrożenia, LC ? najmniejszej troski, DD ? dane niepełne

L.p. Gatunek Status ochrony Szuwar Łąka pod słupami Łąka południowa Murawa Łąka zachodnia Łąka północna Łąka k. Zalesia Las zachodni Las k. Zalesia Suma
Anaspidae  
1. Anaspis frontalis 1 2 3
2. Anaspis palpalis 5 2 7
Aphodiidae  
3. Aphodius coenosus 1 1 2
Apionidae  
4. Apion haematodes 1 1 2
5. Apion rubens 1 1
6. Holotrichapion ononis 1 1
7. Holotrichapion pisi 1 1 2
8. Perapion curtirostre 1 1 1 3
9. Protapion apricans 2 1 3
10. Stenopterapion tenue 1 4 2 1 8
11. Taeniapion urticarium 1 1 2
Buprestidae  
12. Trachys minutus 2 1 3
Byrrhidae  
13. Cytilus sericeus 1 1
Cantharidae  
14. Cantharis figurata 1 1
15. Cantharis fusca 1 1
16. Cantharis livida var. rufipes 1 1
17. Cantharis nigricans 2 1 3
18. Cantharis pellucida 2 2
19. Cantharis rufa 1 2 3
20. Cantharis rustica 1 1
21. Rhagonycha fulva 21 32 3 4 9 69
22. Rhagonycha lignosa 2 2
23. Rhagonycha testacea 1 1
24. Silis ruficollis 1 1
Carabidae  
25. Abax parallelepipedus 4 4
26. Agonum afrum 5 2 7
27. Agonum fuliginosum 2 2 33 50 87
28. Agonum versutum 1 1
29. Amara aenea 1 1
30. Amara bifrons 2 2
31. Amara familiaris 1 1
32. Amara littorea 1 1
33. Amara lunicollis 1 1 1 1 3 7
34. Amara spreta 1 1
35. Badister sodalis 1 1
36. Bembidion assimile 2 6 8
37. Bembidion gilvipes 1 7 1 3 12
38. Bembidion guttula 1 2 3
39. Bembidion mannerheimi 4 5 3 4 19 35
40. Calathus erratus 1 1 2
41. Calathus fuscipes 4 1 3 2 10
42. Calathus melanocephalus 3 3
43. Carabus arvensis O 1 1
44. Carabus granulatus O 10 1 1 2 14
45. Carabus violaceus O 1 5 6
46. Clivina fossor 2 2 4
47. Demetrias monostigma 1 1 2
48. Dyschirius globosus 1 5 2 9 17
49. Elaphrus uliginosus 1 1
50. Harpalus latus 7 2 1 2 1 13
51. Harpalus luteicornis 1 2 3
52. Harpalus pumilus 1 1
53. Harpalus rufipes 1 1 2
54. Harpalus smaragdinus 3 3
55. Harpalus tardus 2 1 2 5
56. Leistus ferrugineus 1 1
57. Microlestes maurus 3 1 4
58. Microlestes minutulus 2 3 1 6
59. Olisthopus rotundatus 1 1
60. Oodes helopioides VU 11 6 14 31
61. Oxypselaphus obscurus 2 6 8
62. Panagaeus cruxmajor 2 2
63. Paradromius linearis 1 2 3
64. Poecilus lepidus 1 1
65. Poecilus versicolor 2 5 1 11 3 22
66. Pterostichus diligens 3 2 1 1 6 13
67. Pterostichus minor 15 15
68. Pterostichus niger 2 15 7 2 26
69. Pterostichus nigrita 7 2 9
70. Pterostichus oblongopunctatus 4 2 2 8
71. Pterostichus rhaeticus 1 1 2
72. Pterostichus strenuus 2 2
73. Pterostichus vernalis 5 2 2 9
74. Stenolophus mixtus 2 2
75. Stomis pumicatus 1 1
76. Syntomus foveatus 2 2
77. Trechus obtusus LC 2 2
78. Trechus quadristriatus 2 2
Catopidae  
79. Catops fuliginosus 16 16
80. Sciodrepoides watsoni 2 6 8
Cerambycidae  
81. Stenurella melanura 1 1
82. Stenurella nigra 3 1 4
83. Strangalina attenuata 1 1
Cetoniidae  
84. Potosia metallica 1 1
Chrysomelidae  
85. Altica sp. 3 11 1 3 18
86. Aphthona atrocaerulea DD 1 1 2
87. Cassida nebulosa 1 1
88. Cassida rubiginosa 10 9 19
89. Cassida sanguinosa 1 1
90. Cassida vibex 6 1 7
91. Cassida viridis 1 1
92. Chaetocnema aridula 1 1 1 5 1 9
93. Chrysolina staphylaea 2 2
94. Chrysolina varians 1 1
95. Cryptocephalus fulvus 12 12
96. Cryptocephalus moraei 1 1
97. Dlochrysa fastuosa 1 2 3
98. Galeruca tanaceti 4 1 5
99. Galerucella calmariensis 1 1
100. Hispa atra 2 2
101. Linaeidea aenea 1 1
102. Longitarsus brunneus 1 1
103. Longitarsus jacobaeae 1 1
104. Longitarsus longiseta 1 1
105. Longitarsus nanus 2 2
106. Longitarsus pellucidus 1 1
107. Longitarsus rubiginosus 1 1
108. Neocrepidodera nigritula 1 1
109. Neocrepidodera transversa 7 7
110. Oulema gallaeciana 1 1
111. Oulema melanopus 1 2 3
112. Phratora vulgatissima 1 1
113. Phyllotreta atra 2 2
114. Phyllotreta exclamationis 1 1
115. Plateumaris consimilis 1 1
116. Psylliodes dulcamarae 1 1
Coccinellidae  
117. Adalia decimpunctata 1 1
118. Calvia quatuordecimguttata 1 1
119. Coccidula rufa 2 3 5
120. Coccinella septempunctata 14 15 2 3 20 9 4 67
121. Coccinula quatuordecimpustulata 2 1 3
122. Nephus redtenbacheri 1 1
123. Propylaea quatuordecimpunctata 1 1 1 1 3 7
124. Psyllobora vigintiduopunctata 1 8 1 1 5 16
125. Scymnus haemorrhoidalis 1 3 4
126. Scymnus nigrinus 1 1
127. Stethorus punctillum 1 1
128. Subcoccinella vigintiquatuorpunctata 1 1
129. Tytthaspis sedecimpunctata 3 6 1 1 11
Curculionidae  
130. Anthonomus pinivorax 1 1
131. Bagous sp. 2 2
132. Bagous subcarinatus 1 1
133. Brachyderes incanus 2 2
134. Ceutorhynchus querceti 1 1
135. Ceutorhynchus sp. 2 1 3
136. Ceutorhynchus typhae 1 1
137. Chlorophanus viridis 1 1 2
138. Coniocleonus hollbergi 10 10
139. Datonychus arquata 1 1
140. Grypus equiseti 2 1 1 4
141. Hylobius abietis 3 3
142. Hypera sp. 1 1
143. Larinus jaceae VU 1 1
144. Larinus sturnus DD 1 1 2
145. Larinus turbinatus 3 3
146. Leiosoma deflexum 3 3
147. Leucophyes pedestris 1 1
148. Limnobaris dolorosa 3 3
149. Limnobaris t-album 1 1
150. Nedyus quadrimaculatus 1 1
151. Otiorhynchus ovatus 4 4 2 3 1 1 15
152. Phyllobius maculicornis 1 1
153. Phyllobius pomaceus 5 4 1 10
154. Phyllobius sp. 2 1 3
155. Phyllobius vespertinus 2 2
156. Polydrusus sp. 15 2 17
157. Sirocalodes depressicollis 1 1
158. Sitona gressorius 1 1 2 1 1 1 7
159. Strophosoma capitatum rufipes 3 1 5 5 14
160. Tychius sp. 1 1 1 3
Dasytidae  
161. Dasytes plumbeus 1 1
162. Dolichosoma lineare 2 2
Dermestidae  
163. Dermestes laniarius 4 5 1 10
Dryopidae  
164. Dryops ernesti 1 3 4
165. Dryops nitidulus 2 2
Elateridae  
166. Agriotes lineatus 1 1 2 4
167. Agriotes obscurus 2 4 6 12
168. Agrypnus murinus 4 6 4 2 1 17
169. Ampedus baltheatus 2 2
170. Ampedus pomonae 1 1
171. Hemicrepidius niger 1 1 1 1 4
172. Hypnoidus riparius 1 6 15 3 3 28
173. Prosternon tesselatum 2 2
174. Selatosomus aeneus 1 3 4
Eucinetidae  
175. Eucinetus haemorrhoidalis 1 1
Geotrupidae  
176. Anoplotrupes stercorosus 2 1 3
177. Trypocopris vernalis 10 2 5 18 35
Hydrophilidae  
178. Anacaena sp. 2 2
179. Cercyon granarius 4 4
180. Cercyon sp. 2 8 8 1 3 22
181. Coelostoma orbiculare 2 2
182. Enochrus sp. 2 2
183. Helophorus flavipes 2 2
184. Helophorus griseus 2 2
Kateridae  
185. Brachypterolus linariae 1 1
186. Brachypterolus pulicarius 1 1
187. Brachypterus glaber 1 1
Lathridiidae  
188. Melanophtalma transversalis 1 14 17 32
Leiodidae  
189. Agathidium atrum 6 1 7
190. Agathidium badium 2 2
191. Agathidium laevigatum 1 1
192. Leiodes ferruginea 1 1
Limnichidae  
193. Limnichus sericeus 2 1 2 11 16
Lucanidae  
194. Dorcus parallelipipedus O 1 1
Malachiidae  
195. Anthocomus rufus 3 3 6
196. Charopus flavipes 2 2
197. Cordylepherus viridis 2 1 3
198. Malachius viridis 1 1 2 1 5
Mordellidae  
199. Mordellistena pumila 1 1
Nitidulidae  
200. Meligethes sp. 1 36 1 4 42
Oedemeridae  
201. Chrysanthia geniculata 1 1 2
202. Oedemera croceicollis EN 7 8 1 16
203. Oedemera lurida 1 1 2
Phalacridae  
204. Olibrus aeneus 1 1
205. Olibrus affinis 1 1
206. Olibrus bicolor 1 1
207. Phalacrus caricis 1 1 2
208. Phalacrus coruscus 1 1
Rutelidae  
209. Phyllopertha horticola 3 7 3 13
Scirtidae  
210. Cyphon coarctatus 1 1 2
211. Cyphon padi 1 1
212. Cyphon palustris 1 1
213. Cyphon variabilis 1 1 1 3
214. Scirtes hemisphaericus 1 1
Silphidae  
215. Nicrophorus investigator 2 2
216. Nicrophorus sepultor 1 1
217. Nicrophorus vespillo 5 1 12 12 30
218. Nicrophorus vespilloides 1 4 11 16
219. Phosphuga atrata 5 5
220. Silpha carinata 1 1 20 60 82
221. Silpha tristis 1 1
222. Thanatophilus sinuatus 2 2
Staphylinidae  
223. Aleochara sp. 5 55 60
224. Arpedium quadrum 2 2
225. Atheta sp. 4 6 7 17
226. Bolitochara sp. 1 1
227. Geostiba circellaris 6 1 7 2 16
228. Gyrohypnus sp. 24 24
229. Lathrobium brunnipes 1 1
230. Lathrobium elongatum 4 4
231. Lathrobium fulvipenne 1 1
232. Lathrobium sp. 3 4 1 2 2 1 13
233. Leptacinus sp. 15 23 1 3 5 3 2 52
234. Mycetoporus sp. 1 6 1 8
235. Ocypus brunnipes 1 2 1 4
236. Ocypus globulifer 4 4
237. Ocypus olens 2 3 5
238. Ocypus sp. 1 1 2
239. Oxytelus sp. 1 1
240. Paederus riparius 5 5 10
241. Philonthus addendus 1 1
242. Philonthus decorus 3 2 1 14 20
243. Philonthus sp. 20 2 1 1 7 31
244. Quedius sp. 1 1
245. Rugilus erichsoni 5 5 1 11
246. Rugilus rufipes 1 2 2 5
247. Scaphidium quadrimaculatum 1 1
248. Staphylinus erythropterus 2 2 1 5
249. Stenus biguttatus 1 1 2 4
250. Stenus sp. 4 1 1 2 4 12
251. Tachinus rufipes 2 8 8 18
252. Tachinus sp. 3 1 1 1 6
253. Tachyporus sp. 2 3 5
254. Xantholinus linearis 2 2
255. Xantholinus sp. 3 2 5
Tenebrionidae  
256. Crypticus quisquilis 2 2 1 5
257. Isomira murina 1 3 4
258. Lagria hirta 1 2 4 7
259. Opatrum sabulosum 1 1 2
260. Pseudocistela ceramboides 1 1
Suma 9 340 411 16 137 186 601 49 32 1781
Liczba gatunków/taksonów 4 7 110 102 9 60 77 109 23 20 


3.7. Wodopójki (Hydracarina)
W trakcie badań zebrano 3629 osobników wodopójek (Hydracarina) należących do 72 gatunków (tab. 9). Najwięcej osobników zebrano z jeziora Świdwie Duże. Zebrany materiał jest bardzo różnorodny. Z reguły liczba gatunków znajdowanych w jeziorach średniej wielkości sięga około 50. Jeziora duże, zróżnicowane charakteryzują się liczbą około 60-70 gatunków wodopójek, tylko Jezioro Tuczno, które jest jeziorem lobeliowym, charakteryzowało się wyższym bogactwem gatunkowym (około 90 gatunków wodopójek). Wskazuje to na duże zróżnicowanie siedliskowe jeziora Świdwie, właściwe jeziorom mezotroficznym lub słaboeutroficznym. Dominantami są 2 taksony: deutonimfy z rodzaju Limnesia oraz Arenurus globator, natomiast do subdominantów należy 17 taksonów: Brachypoda versicolor, Limnesia fulgida, Axonopsis complanata, Arrenurus latus, Limnesia maculata deutonimfy z rodzaju Piona, Tiphys ornatus, Arrenurus perforatus, Arrenurus mediorotundatus, Hydrodroma despiciens, Arrenurus bifidicodulus, Hydryphantes non det., Thyas pachystoma, Arrenurus inexploratus, Arrenurus integrator, Arrenurus batillifer, Forelia liliacea (ryc. 12).


Struktura dominacji wskazuje na największy udział dwóch grup synekologicznych: gatunków eurytopowych, charakterystycznych dla drobnych, eutroficznych zbiorników trwałych i fitolitoralu jezior, oraz gatunków jeziornych charakterystycznych dla czystych jezior. Te ostatnie występowały głównie w jeziorze Świdwie Wielkie i wskazują na dobrą kondycję jeziora.


Trzy gatunki: Limnesia curvipalpis, L. undulatoides i Forelia longipalpis należą do gatnków rzadkich. Limnesia curvipalpis i Forerlia longipalpis były odnotowane po raz pierwszy w Polsce, a dla Limnesia undulatoides jest to drugie krajowe stanowisko.

Nie stwierdzono gatunków zagrożonych wyginięciem.

Tab. 9. Wodopójki (Hydracarina) stwierdzone podczas badań rezerwatu Świdwie.

L.p. Gatunek Świdwie Duże Świdwie Małe Szuwar Ujście Gunicy Drobne zbiorniki i rowy Suma
1. Arrenurus batillifer 15 5 7 27 54
2. Arrenurus bicuspidator 14 1 2 17
3. Arrenurus bifidicodulus 14 45 59
4. Arrenurus bisulcicodulus 9 10 19
5. Arrenurus bruzelii 1 3 8 14 26
6. Arrenurus buccinator 6 18 24
7. Arrenurus crassicaudatus 1 1 2
8. Arrenurus cuspidator 5 4 9
9. Arrenurus fimbriatus 6 5 6 17
10. Arrenurus globator 35 18 33 36 122
11. Arrenurus inexploratus 30 28 58
12. Arrenurus integrator 5 17 18 17 57
13. Arrenurus latus 7 3 46 2 24 82
14. Arrenurus maculator 2 7 27 36
15. Arrenurus mediorotundatus 61 1 62
16. Arrenurus non det. 2 1 9 12
17. Arrenurus perforatus 55 14 4 2 75
18. Arrenurus radiatus 3 16 19
19. Arrenurus sinuator 5 2 6 2 15
Arrenurus sp. - deutonimfy 18 1 1 8 28
20. Arrenurus tetracyphus 3 3
21. Arrenurus tricuspidator 6 0 2 8
22. Arrenurus truncatellus 9 11 20
23. Arrenurus virens 2 2
24. Axonopsis complanata 85 4 89
25. Brachypoda versicolor 111 2 113
26. Euthyas truncata 5 4 9
Eylais non det. 1 1 2
27. Forelia liliacea 21 21 8 50
28. Forelia longipalpis 1 1
Forelia sp. - deutonimfy 39 39
29. Frontipoda musculus 24 1 25
30. Hydrachna comosa 2 2
31. Hydrachna conjecta 2 2
Hydrachna sp. - deutonimfy 1
32. Hydrachna globosa 8 1 3 11
33. Hydrochoreutes krameri 27 8 1 36
34. Hydrodroma despiciens 22 38 1 61
35. Hydryphantes dispar 1 1
36. Hydryphantes hellichi 7 7
Hydryphantes non det. 2 1 56 59
37. Hydryphantes octoporus 2 2
Hydryphantes sp. - deutonimfy 6 18 24
38. Hydryphantes tenuipalpis 13 13
39. Hygrobates longipalpis 29 1 30
40. Limnesia connata 4 6 10
41. Limnesia curvipalpis 3 1 10 14
42. Limnesia fulgida 19 23 5 3 40 90
43. Limnesia maculata 19 56 5 1 81
Limnesia sp. - deutonimfy 19 136 6 2 163
44. Limnesia undulatoides 16 2 4 1 23
45. Limnochares aquatica 14 1 15
46. Mideopsis orbicularis 17 8 3 3 3 34
47. Neumania deltoides 1 1 4 6
48. Neumania spinipes 7 7
49. Oxus longisetus 3 3
50. Oxus ovalis 2 2 4
Oxus sp. - deutonimfy 2 2 1 5
51. Oxus strigatus 4 2 1 7
52. Oxus tenuisetis 2 2
53. Piersigia intermedia 1 1
54. Piona alpicola 1 10 11
55. Piona carnea 7 7
56. Piona clavicornis 1 0 1
57. Piona conglobata 6 2 8
58. Piona longipalpis 4 2 6
59. Piona nodata 18 18
60. Piona paucipora 3 3 6
61. Piona pusilla 8 2 14 1 15 40
Piona sp. - deutonimfy 5 26 11 1 34 77
Piona sp. juv. 4 1 2 7
62. Piona stjoerdalensis 23 10 6 39
63. Piona variabilis 20 2 22
64. Pionopsis lutescens 6 4 2 7 19
65. Thyas barbigera 3 5 8
66. Thyas pachystoma 18 41 59
67. Thyas palustris 1 1
68. Tiphys latipes 1 1
69. Tiphys ornatus 77 77
Torrenticola non. det. 7 7
70. Unionicola crassipes 4 1 2 7
71. Unionicola gracilipalspis 2 2
72. Unionicola minor 1 1
Suma 805 411 309 88 678 2291
Liczba gatunków/taksonów 47 33 45 19 51 


3.8. Pająki (Araneae)
Z terenu rezerwatu pozyskano 2322 pająki należące do 133 gatunków (tab. 10). Stwierdzone gatunku stanowią około 16,5% ogółu araneofauny krajowej. Najliczniej odławianymi pająkami były: Araneus quadratus (11,1 %), Pardosa prativaga (9,3%) i Pardosa palustris (8,7%).
Stwierdzono jeden gatunek chroniony ? Argiope bruennichi (tygrzyk paskowany), który jednak jest obecnie pająkiem bardzo pospolitym i nie jest w najmniejszym stopniu zagrożony wyginięciem. Stwierdzono łącznie sześć gatunków z Czerwonej listy zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce: Xysticus ferrugineus ? niewątpliwie najrzadszy przedstawiciel spośród zanalizowanych materiałów, ma status DD (data deficient), natomiast pozostałe tzn. Taranucnus setosus, Drassyllus praeficus, Marpissa radiata, Thanatus arenarius i Pellenes tripunctatus są uznawane za umiarkowanie zagrożone (VU ? vulnerable). 


Tab. 10. Pająki (Araneae) stwierdzone na terenie rezerwatu Świdwie.
O ? ochrona gatunkowa (Rozp. Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r.; Dz. U. nr 220, poz. 2237), D ? gatunki wymienione w zał. II i IV ?Dyrektywy Siedliskowej? (Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r.). Kategorie zagrożenia wg Czerwonej Listy Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce: CR ? krytycznie zagrożone, EN ? zagrożone, VU ? narażone, NT ? bliskie zagrożenia, LC ? najmniejszej troski, DD ? dane niepełne

L.p. Gatunek Ochrona i zagrożenie Świdwie Duże Świdwie Małe Szuwar Ujście Gunicy Drobne zbiorniki i rowy Łąka pod słupami Łąka południowa Łąka zachodnia Łąka północna Łąka k. Zalesia Las zachodni Las k. Zalesia Suma
Theridiidae  
1. Asagena phalerata 2 1
2. Enoplognatha latimana 1 3 4 1 3 6
3. Enoplognatha ovata 2 1 2 4
4. Enoplognatha thoracica 1 1 2
5. Euryopis flavomaculata 3 1 1 2 8 8
6. Neottiura bimaculata 3 2
7. Phylloneta impressa 2 1
8. Phylloneta sisyphia 1 5 2
9. Robertus lividus 1 1 2
Linyphyiidae  
10. Bathyphantes gracilis 1 1
11. Bathyphantes parvulus 1 1
12. Centromerus sylvaticus 1 1
13. Dicymbium tibiale 1 1 2
14. Donacochara speciosa 1 1
15. Erigone atra 2 1 2
16. Erigone dentipalpis 1 2 1 3
17. Gongylidium rufipes 1 1
18. Hypomma cornutum 2 1
19. Kaestneria pullata 1 1
20. Linyphia triangularis 4 2 5 4 11 7 6
21. Metopobactrus prominulus 1 1
22. Microlinyphia pusilla 1 1
23. Oedothorax apicatus 1 1
24. Oedothorax gibbosus 1 1
25. Oedothorax retusus 4 1 1 3
26. Pelecopsis parallela 1 1
27. Pocadicnemis pumila 1 1
28. Porrhomma pygmaeum 1 1
29. Taranucnus setosus VU 1 1
30. Tenuiphantes flavipes 1 1
31. Walckenaeria antica 1 1
32. Walckenaeria dysderoides 1 1
33. Walckenaeria vigilax 1 1
Tegragnathidae  
34. Metellina segmentata 8 2 7 3
35. Pachygnatha clercki 1 3 2
36. Pachygnatha degeeri 1 1 4 2 6
37. Pachygnatha listeri 1 1
38. Tetragnatha extensa 1 1 2
39. Tetragnatha montana 8 1
Araneidae  
40. Aculepeira ceropegia 4 2 6 4
41. Agalenatea redii 15 2 6 15 7
42. Araneus angulatus 2 1
43. Araneus diadematus 3 1 6 5 5
44. Araneus marmoreus 1 2 3 3 7 5 6
45. Araneus quadratus 23 31 23 81 68 32 15
46. Argiope bruennichi O 5 3 12 8 8
47. Cercidia prominens 2 1 3
48. Cyclosa conica 1 1
49. Hypsosinga heri 1 1
50. Hypsosinga pygmaea 1 1
51. Hypsosinga sanguinea 1 1
52. Larinioides cornutus 1 3 2 8 2 5
53. Larinioides patagiatus 1 1
54. Mangora acalypha 8 20 15 13 29 2 12
55. Neoscona adianta 13 11 10 19 9
56. Singa hamata 2 8 9 5 28 11 9
Lycosidae  
57. Alopecosa cuneata 3 1
58. Alopecosa pulverulenta 1 1 1 4 4
59. Arctosa leopardus 4 1 2 1 5
60. Pardosa agrestis 2 1 2
61. Pardosa amentata 13 2 3
62. Pardosa lugubris 1 4 1 12 2 7 7
63. Pardosa paludicola 3 5 4 4 1 8
64. Pardosa palustris 54 100 21 25 1 11
65. Pardosa prativaga 12 20 56 22 62 37 6 19
66. Pardosa pullata 1 11 17 6 42 23 4 16
67. Pardosa saltans 16 1 2 3
68. Pirata hygrophilus 1 33 14 9 2 1 9
69. Pirata latitans 4 1 1 3
70. Pirata piraticus 1 14 5 1 1 6
71. Pirata piscatorius 1 4 1 1 5
72. Pirata tenuitarsis 1 1 1 3 4
73. Pirata uliginosus 28 11 10 11 2 6 11
74. Trochosa ruricola 1 4 1 1 4
75. Trochosa spinipalpis 4 4 5 5
76. Trochosa terricola 5 6 1 5 3 4 11 13
77. Xerolycosa miniata 74 17 2 3
Pisauridae  
78. Dolomedes fimbriatus 32 1 7 1 11 12 7 9
79. Dolomedes plantarius 5 1
80. Pisaura mirabilis 10 31 11 11 29 9 5 12
Zoridae  
81. Zora spinimana 1 1 2
Agelenidae  
82. Agelena labyrinthica 1 1 1 3
Cybaeidae  
83. Argyroneta aquatica 30 8 3 2 4 1 9
Dictynidae  
84. Dictyna arundinacea 10 1 3
85. Dictyna pusilla 1 1
Liocranidae  
86. Agroeca brunnea 1 1
87. Agroeca lusatica 1 1 2
Clubionidae  
88. Clubiona phragmitis 1 1 2
89. Clubiona stagnatilis 1 1 2
90. Clubiona subtilis 1 1
91. Clubiona terrestris 1 1
Miturgidae  
92. Cheiracanthium erraticum 2 6 5 3
Corinnidae  
93. Phrurolithus festivus 1 1
Gnaphosidae  
94. Drassodes pubescens 2 1 2
95. Drassyllus lutetianus 1 1 2
96. Drassyllus praeficus VU 4 1 2
97. Drassyllus pusillus 1 2 2 5
98. Haplodrassus signifer 4 3 4 1 6
99. Haplodrassus silvestris 1 1
100. Haplodrassus soerenseni 1 1
101. Zelotes clivicola 1 1
102. Zelotes electus 1 1 2
103. Zelotes latreillei 1 1
104. Zelotes longipes 7 1 1 1 4
105. Zelotes subterraneus 2 1
Sparassidae  
106. Micrommata virescens 10 2 1 3 3 6
Philodromidae  
107. Philodromus cespitum 3 1 2
108. Philodromus dispar 2 2 5 3
109. Thanatus arenarius VU 8 4 2
110. Tibellus maritimus 4 4 2
111. Tibellus oblongus 4 7 8 5 6 2 6 8
Thomisidae  
112. Coriarachne depressa 1 1
113. Diaea dorsata 1 1 2
114. Misumena vatia 13 6 3
115. Ozyptila brevipes 1 1 2
116. Ozyptila praticola 3 1
117. Ozyptila trux 1 1 2
118. Xysticus bifasciatus 2 2 4 1 6
119. Xysticus cristatus 6 8 8 5
120. Xysticus ferrugineus DD 1 1
121. Xysticus kochi 1 1 2
122. Xysticus luctuosus 2 2 2
123. Xysticus striatipes 35 1
124. Xysticus ulmi 4 4 27 8 33 9
Salticidae  
125. Evarcha arcuata 4 2 1 4 3 5
126. Evarcha falcata 2 1 3 6 4
127. Euophrys frontalis 1 1
128. Heliophanus flavipes 1 1
129. Marpissa radiata VU 1 1 3 4 4
130. Pellenes tripunctatus VU 2 1
131. Phlegra fasciata 1 1 2
132. Sitticus floricola 1 1 2
133. Talavera aequipes 2 2
Suma 32 12 181 2 15 515 420 61 459 431 99 95 2322
Liczba gatunków/taksonów 7 3 4 33 1 8 72 63 11 56 56 20 26 

3.9. Mięczaki (Mollusca) środowisk wodnych
Badaniami objęto środowiska wodne, mięczaki lądowe znalazły się w materiale przypadkowo. Podczas badań pozyskano 2365 mięczaków należących do 35 taksonów (tab. 11). W materiale eudominantami były: Anisus vortex, Planorbis planorbis, Bithynia tentaculata i Planorbarius corneus, dominantami: Anisus leucostomus i Segmentina nitida, natomiast subdominantami: Lymnaea peregra, Gyraulus albus, Lymnaea glabra, Pisidium subtruncatum (ryc. 13).


Wśród stwierdzonych gatunków znalazł się jeden gatunek podlegający ochronie gatunkowej ? Anodonta cygnea, która umieszczona jest w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt jako gatunek zagrożony. nie było gatunków podlegających ochronie prawnej, znalazły się natomiast gatunki umieszczone na czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce: Anisus spirorbis, Aplexa hypnorum, Lymnaea corvus, Planorbis carinatus, Valvata pulchella, Anodonta cygnea.
Stwierdzone na terenie rezerwatu mięczaki to w większości gatunki raczej pospolite, eurytopowe oraz związane z jeziorami i drobnymi zbiornikami.


Tab. 11. Mięczaki (Mollusca) stwierdzone w środowiskach wodnych rezerwatu Świdwie.
O ? ochrona gatunkowa (Rozp. Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r.; Dz. U. nr 220, poz. 2237), Kategorie zagrożenia wg Czerwonej Listy Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce: CR ? krytycznie zagrożone, EN ? zagrożone, VU ? narażone, NT ? bliskie zagrożenia, LC ? najmniejszej troski, DD ? dane niepełne

L.p. Gatunek Ochrona i zagrożenie Świdwie Duże Świdwie Małe Szuwar Ujście Gunicy Drobne zbiorniki i rowy Nieokreślone Suma
Gastropoda  
1. Acroloxus lacustris 1 1 2
2. Anisus contortus 13 2 4 28 47
3. Anisus leucostomus 1 212 213
4. Anisus spirorbis DD 6 6
5. Anisus vortex 132 12 24 78 48 294
Anisus sp. 3 12 23 38
6. Aplexa hypnorum NT 30 30
7. Bithynia tentaculata 112 51 43 14 35 255
8. Gyraulus albus 16 35 14 2 3 70
Gyraulus sp. 1 11 12
9. Lymnaea auricularia 7 2 1 10
10. Lymnaea corvus DD 1 2 4 17 24
11. Lymnaea glabra 3 57 60
12. Lymnaea palustris 4 5 9
13. Lymnaea peregra 26 12 15 2 54 109
14. Lymnaea stagnalis 6 3 3 5 17
Lymnaea sp. 50 6 1 57 114
15. Physa fontinalis 19 8 5 1 6 39
16. Planorbarius corneus 1 1 47 196 245
17. Planorbis carinatus NT 1 1 3 5
18. Planorbis planorbis 1 46 240 287
19. Segmentina nitida 3 1 61 141 206
20. Valvata cristata 2 1 13 16
21. Valvata piscinalis 1 1 2
22. Valvata pulchella VU 1 1
23. Viviparus viviparus 4 2 6
24. Viviparus contectus 1 1 2
Planorbidae 3 7 10
Bivalvia  
25. Anodonta cygnea O, EN 1 1 2
26. Unio pictorum 5 5
27. Unio tumidus 1 1
28. Pisidium casertanum 9 9 1 22 41
29. Pisidium milium 10 10
30. Pisidium personatum 1 1 34 36
31. Pisidium subtruncatum 4 1 50 55
Pisidium sp. 2 15 17
32. Sphaerium corneum 15 11 4 2 32
Suma 429 173 295 99 1325 7 2328
Liczba gatunków/taksonów 6 23 17 19 8 30 3 

3.10. Pozostałe grupy bezkręgowców
W tym rozdziale przedstawiono grupy, które nie były przedmiotem szczegółowych i intensywnych badań, jednak ich obecność odnotowano w sposób w mniej lub bardziej szczegółowy.


3.10.1. Motyle (Lepidoptera)
W trakcie prac terenowych prowadzono obserwacje motyli dziennych, których wyniki przedstawiono w poniższej tabeli (tab. 12). Motyle nie były jednak celem intensywnych badań, dlatego prezentowane wyniki uznać należy jedynie za wstępne i niepełne. 


Ogółem na terenie rezerwatu stwierdzono występowanie 37 gatunków motyli, w większości gatunków stosunkowo pospolitych i typowych dla analizowanych siedlisk. Najcenniejszym elementem jest czerwończyk nieparek (Lycaena dispar) ? gatunek chroniony, wymieniony w załączniku II i IV Dyrektywy Siedliskowej, umieszczony w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt jako gatunek niższego ryzyka.


Ponadto w szuwarze otaczającym jezioro oraz w rowie na łące pod słupami stwierdzono 3 larwy motyli z rodziny Pyralidae należące do 3 gatunków: Cataclysta lemnata, Parapoynx stratiotata, Acentria ephemerella.


Tab. 12. Motyle dzienne (Lepidoptera) stwierdzone w środowiskach łąkowych rezerwatu Świdwie.
+ ? pojedyncze; ++ ? średnioliczne; +++ ? liczne 


O ? ochrona gatunkowa (Rozp. Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r.; Dz. U. nr 220, poz. 2237), D ? gatunki wymienione w zał. II i IV ?Dyrektywy Siedliskowej? (Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r.) 

L.p. Gatunek Status ochrony Łąka pod słupami Łąka południowa Łąka zachodnia Łąka północna Łąka k. Zalesia
1. Aglais io +++ +++  
2. Aglais urticae +++ +++ +++ +++
3. Aphantopus hyperantus +++ +++  
4. Aporia crategi +++ +++  
5. Araschnia levana +++ +++ +++  
6. Argynnis addipe +  
7. Argynnis paphia ++ +++ 
8. Coenonypha glycerion +
9. Coenonypha pamphilus ++ ++ +++ +++
10. Gonepteryx rhamni ++ +++  
11. Heteropterus morpheus +++  
12. Inachis io +++  
13. Issoria lathonia + +  
14. Leptidea sinapsis +  
15. Lycaena dispar O, D + + + +
16. Lycaena phlaeas +  
17. Lycaena virgaureae + +  
18. Macrothylacia rubi + 
19. Maniola jurtina ++ +++ +++
20. Melanargia galathea +++  
21. Melitaea athalia +  
22. Melitaea cinxia + +
23. Melitaea diamina +  
24. Neozephyrus quercus +  
25. Ochlodes sylvantus ++ ++ 
26. Papilio machaon + 
27. Pieris brassicae +++  
28. Pieris napis ++ ++  
29. Pieris rapae +++ +++  
30. Polygonia c-album + + 
31. Polyommatus icarus + +
32. Polyommatus semiargus + 
33. Vanessa atalanta +++  
34. Vanessa cardui +  
Liczba gatunków/taksonów 8 8 25 12 12 18


3.10.2. Kosarze (Opiliones)
W przeanalizowanym materiale kosarze reprezentowane były przez nieliczne osobniki, co częściowo wynika z ich trybu i środowiska życia. Szereg gatunków zamieszkuje mury lub pnie drzew, przez co rzadko łowi się zastosowanymi w trakcie badań metodami. Większość gatunków kosarzy ma zresztą szeroką tolerancję ekologiczną, przez co stosunkowo słabo nadają się do ewentualnej charakterystyki poszczególnych środowisk. Z uwagi na ich niewielką liczebność i sporadyczną obecność w próbach podano tylko dane sumaryczne.


Stwierdzone 9 gatunków kosarzy stanowi 25% krajowej opilionofauny, gatunków chronionych, czy uwzględnianych w Polskiej Czerwonej Księdze/Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce nie stwierdzono. 

Tab. 13. Kosarze (Opiliones) stwierdzone na terenie rezerwatu Świdwie.

L.p. Gatunek Liczebność Komentarz
Nemastomatidae  
1. Nemastoma lugubre 1 Bardzo pospolity gatunek środkowoeuropejski, zamieszkujący głównie mchy i ściółkę lasów różnych typów o umiarkowanej lub znacznej wilgotności, a w górach często także przestrzenie pod kamieniami.
Sclerosomatidae  
2. Leiobunum blackwalli 1 Gatunek dość częsty, ale spotykany w Polsce tylko +/- na zachód od linii Wisły, która stanowi wschodnią granicę zasięgu tego zachodnioeuropejskiego kosarza. Zamieszkuje najchętniej cieniste i wilgotne lasy i zarośla, zaniedbane parki i ogrody, cmentarze, gdzie spotkać można osobniki tego gatunku kryjące się w szczelinach kory lub murów, czasem także na roślinach zielnych..
3. Leiobunum rotundum 4 Pospolity w całej Polsce gatunek zachodnio-środkowoeuropejski o preferencjach siedliskowo-środowiskowych identycznych jak poprzedni.
Phalangiidae  
4. Lacinius ephippiatus 9 Pospolity w całej Polsce gatunek środkowoeuropejski, zamieszkujący ściółkę różnych lasów i zarośli o umiarkowanej lub znacznej wilgotności, czasem także darń wilgotnych łąk. 
5. Lophopilio palpinalis 5 Pospolity kosarz o zasięgu europejskim zamieszkujący ściółkę lasów i zarośli w miejscach cienistych o umiarkowanej lub znacznej wilgotności. 
6. Oligolophus tridens 5 Pospolity w całej Polsce gatunek europejsko-zachodniosyberyjski, zamieszkujący ściółkę i darń w różnego typu lasach i zaroślach o umiarkowanej i znacznej wilgotności.
7. Opilio dinaricus 1 Rzadko spotykany w Polsce kosarz południowo-wschodnioeuropejski, związany być może z starszymi wiekowo drzewostanami, Notowany w kraju z nielicznych stanowisk rozciągniętych od pogórza Bieszczad poprzez Roztocze po Puszczę Białowieską oraz z Pomorza Gdańskiego i Zachodniego. Zamieszkuje pnie drzew i podszyt lub wysokie runo leśne. 
8. Phalangium opilio 20 Gatunek holarktyczny, najpospolitszy kosarz na obszarze Polski, bardzo eurytopowy, zamieszkujący zarówno podłoże jak i roślinność zielną w biotopach otwartych, runo, podszyt i pnie drzew w lasach, a także mury i ściany zabudowań.
9. Rilaena triangularis 12 Pospolity europejski gatunek nizinny, zamieszkujący głównie roślinność zielną i podszyt w lasach i zaroślach oraz wysokie byliny na bujnych łąkach. 


3.10.1. Pozostałe bezkręgowce 
W trakcie badań stwierdzono także pojedyncze osobniki należące grup nie będących obiektem badań. 
Porifera. W północnej części Świdwia Dużego stwierdzono Spongilla lacustris.
Hirudinea. Stwierdzono Haemopis sanguisuga w rozlewisku na terenie łąki k. Zalesia.
Megaloptera. Stwierdzono Sialis lutaria na terenie szuwaru oraz w ujściu Gunicy.
Gastropoda terrestia. Podczas badań mięczaków środowisk wodnych stwierdzono także gatunki lądowe: Cepea hortensis, Cochlicopa sp., Succinea putris. 

3.11. Gatunki cenne i chronione
W zebranym materiale znalazło się 12 gatunków prawnie chronionych, 3 gatunki wymienione w załćzniku II i IV Dyrektywy Siedliskowej, 1 gatunek umieszczony w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt, oraz 26 gatunków z czerwonej listy zwierząt ginących i zagrożonych w Poslce. Poniżej zestawiono gatunki szczególnej troski, stwierdzone na terenie rezerwatu oraz w porządku alfabetycznym opisano skrótowo ich występowanie na terenie rezerwatu.
? Gatunki prawnie chronione: Sympecma paedisca, Aeshna viridis, Ophiogomphus cecilia, Leucorrhinia caudalis, Leucorrhinia pectoralis, Carabus arvensis, Carabus granulatus, Carabus violaceus i Dorcus parallelipipedus, Argiope bruennichi, Anodonta cygnea, Lycaena dispar.
? Gatunki wymienione w załączniku II i IV Dyrektywy Siedliskowej: Ophiogomphus cecilia, Leucorrhinia pectoralis, Lycaena dispar.
? Gatunki z Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt: Anodonta cygnea (EN).
? Gatunki z Czerwonej Listy Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce (w przypadku ważek pod uwagę brano Czerwoną Listę Ważek Polski). CR: Spercheus emarginatus; EN: Enochrus bicolor, Oedemera croceicollis, Anodonta cygnea; VU: Haliplus furcatus, Oodes helopioides, Larinus jaceae, Taranucnus setosus, Drassyllus praeficus, Marpissa radiata, Thanatus arenarius, Pellenes tripunctatus, Pisidium subtruncatum, Valvata pulchella; LC: Cercyon tristis, Trechus obtusus; NT: Aplexa hypnorum, Planorbis carinatus; DD: Limnephilus fuscinervis, Aphthona atrocaerulea, Larinus sturnus, Xysticus ferrugineus, Gyraulus albus, Physa fontinalis, Anisus spirorbis, Lymnaea corvus.

1. Aeshna viridis (żagnica zielona). Ważka objęta ścisłą ochroną gatunkową. Stosunkowo pospolita, związana z trwałymi zbiornikami wodnymi z dużą ilością osoki aloesowatej. Stwierdzono samicę nad Świdwiem Dużym i larwy w zbiorowiskach osoki aloesowatej w Świdwiu Małym.
2. Anisus spirorbis. Ślimak wodny umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią DD. Występuje głównie w drobnych zbiornikach oraz w zastoiskach wód płynących. Podczas badań stwierdzony w okresowym strumieniu na łące zachodniej oraz w łozowisku na łące k. Zalesia.
3. Anodonta cygnea (szczeżuja wielka). Małż objęty ścisłą ochroną gatunkową, umieszczony w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt oraz na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią EN. Gatunek ten występuje w różnych typach wód, glównie w wodach płytkich i zamulonych. Na terenie rezerwatu stwierdzona na mulistym dnie w północnej części Świdwia Wielkiego.
4. Aphthona atrocaerulea. Gatunek chrząszcza umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią DD. Stwierdzona w pasie trzcin na łące pod słupami oraz w lesie k. Zalesia.
5. Aplexa hypnorum (zawijka pospolita). Gatunek ślimaka wodnego umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią NT. Gatunek typowo drobnozbiornikowy. Stwierdzony w okresowym strumieniu na łące zachodniej, w łozowisku na łące k. Zalesia oraz w kanale na łące północnej.
6. Argiope bruennichi (tygrzyk paskowany). Pająk objęty ścisłą ochroną gatunkową. Występuje na ciepłych i wilgotnych łąkach z wysoką roślinnością. Na terenie rezerwatu stwierdzany stosunkowo często na badanych łąkach (pod słupami, południowa, północna, k. Zalesia).
7. Carabus arvensis (biegacz polny). Chrząszcz objęty ścisłą ochroną gatunkową. Występuje w rożnych typach lasów, preferuje siedliska suche, piaszczyste. Na terenie rezerwatu stwierdzony został jeden osobnik na skraju lasu i łąki północnej, w płacie orlicy pospolitej.
8. Carabus granulatus (biegacz granulowany). Chrząszcz ściśle chroniony. Pospolity na wilgotnych obszarach lasów, pól i łąk. Na terenie rezerwatu notowany stosunkowo często (14 osobników) na terenie łąk ? pod słupami, zachodnia, północna, południowa.
9. Carabus violaceus (biegacz fioletowy). Chrząszcz ściśle chroniony, pospolicie występujący na obszarze całej Polski, głównie w wilgotnych lasach lub na podmokłych łąkach. W trakcie badań stwierdzony został wśród mchów w lesie zachodnim oraz na skraju lasu i łąki północnej.
10. Cercyon tristis. Gatunek wodnego chrząszcza umieszczonego na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią LC. Stwierdzony jeden osobnik w torfiance w północnej części łąki k. Zalesia.
11. Dorcus parallelipipedus (ciołek matowy). Chrząszcz objęty ścisłą ochroną gatunkową. Gatunek puszczański, larwy rozwijają się w spróchniałych pniach i kłodach. Na terenie rezerwatu stwierdzony jeden osobnik w lesie k. Zalesia.
12. Drassyllus praeficus. Pająk umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią VU. Niezbyt często i lokalnie występujący pająk, zamieszkujący w darni (mchach) i pod kamieniami w różnych suchych i dobrze nasłonecznionych środowiskach. Podczas badań odnotowany w płacie kocanki piaskowej na łące pod słupami i w porośniętej rajgrasem części łąki południowej. 
13. Enochrus bicolor. Gatunek chrząszcza umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią EN. Jest to gatunek słonolubny. Na terenie rezerwatu stwierdzono 3 osobniki, wszystkie w północnej części łąki k. Zalesia (kanał, torfianka, podmokła łąka). 
14. Gyraulus albus (zatoczek białawy). Ślimak wodny umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią DD. Gatunek stosunkowo i eurytopowy. Stwierdzony na wielu stanowiskach w strefie przybrzeżnej Świdwia Dużego i Małego, kanale łączącym oba jeziora oraz w Gunicy.
15. Haliplus furcatus. Chrząszcz umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią VU. Stepikol. W trakcie badań stwierdzony w szuwarze w sąsiedztwie łąki pod słupami.
16. Larinus jaceae. Chrząscz umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią VU. W rezerwacie odnotowany jeden osobnik w pasie nawłoci na łące południowej.
17. Larinus sturnus. Gatunek chrząszcza umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią DD. Podczas badań stwierdzony w pasie pokrzywy i ostrożenia na łące południowej oraz w lesie zachodnim.
18. Leucorhinia caudalis (zalotka spłaszczona). Ważka objęta ścisłą ochroną gatunkową . Występuje nad wodami z dużą ilością roślin wodnych i nymfeidów, w wielu regionach zanika z powodu eutrofizacji siedlisk. W rezerwacie stwierdzone 3 samce i 1 samica na łące k. Zalesia, samiec nad Świdwiem Dużym oraz larwa w łanach rogatka we wschodniej części zbiornika.
19. Leucorhinia pectoralis (zalotka większa). Ważka objęta ochroną wymieniona w załączniku II i IV Dyrektywy Siedliskowej. Zalotka większa występuje w wodach torfowiskowych, w Polsce jest gatunkiem pospolitym. W rezerwacie odnotowano dwa samce i jedną samicę nad podmokłą częścią łaki zachodniej.
20. Limnephilus fuscinervis. Gatunek chruścika umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią DD. Związany jest ze strefą szuwaru trzcinowego i turzycowego jezior i stawów. W rezerwacie stwierdzono larwy w kanale na łące północnej.
21. Lycaena dispar (czerwończyk nieparek). Motyl objęty ścisłą ochroną gatunkową, wymieniony w załączniku II i IV Dyrektywy Siedliskowej. Gatunek związany z wilgotnymi łąkami i terenami podmokłymi. Na terenie rezerwatu stwierdzany nielicznie na większości łąk.
22. Lymnaea corvus. Ślimak wodny umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią DD. Występuje najczęściej w trwałych, zeutrofizowanych zbiornikach wodnych. Na terenie rezerwatu stwierdzony w kanale na granicy łąki pod słupami, strefie przybrzeżnej Świdwia Dużego i Małego, w kanale łączącym oba jeziora oraz w drobnych zbiornikach i rowach na łace k. Zalesia.
23. Marpissa radiata. Gatunek pająka umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią VU. Dość rzadko i lokalnie występujący w Polsce gatunek, zamieszkujący pas szuwarów nad zbiornikami i ciekami wodnymi lub wysoką roślinność zielną na torfowiskach niskich, wilgotnych łąkach itp. Stwierdzony w wilgotnych częściach łąk: pod słupami, k. Zalesia, północnej i południowej.
24. Oedemera croceicollis. Chrząszcz umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią EN. Jego wymagania ekologiczne nie są dokładnie poznane, lecz gatunek ten uchodzi za halofilny i rzadki, ze słabo poznanym rozmieszczeniem w kraju. Na terenie rezerwatu stwierdzony na podmokłych częściach łąk: pod słupami, południowej i zachodniej.
25. Oodes helopioides. Gatunek chrząscza umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią VU. Gatunek torfowiskowy. Podczas badań stwierdzony w podmokłych częściach łąki pod slupami i łąki zachodniej.
26. Ophiogomphus cecilia (trzepla zielona). Ważka objęta ścisłą ochroną gatunkową, wymieniona w załączniku II i IV Dyrektywy Siedliskowej. Trzepla zielona występuje stosunkowo pospolicie nad czystymi jeziorami i wodami. Na terenie rezerwatu stwierdzona została samica na turzcyowisku na łące północnej, przy rowie okresowo wypełnionym wodą.
27. Pellenes tripunctatus. Gatunek pająka na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią VU. Jest to pająk termofilny, występujący chyba w całym kraju, ale na rozproszonych, lokalnych stanowiskach. W rezerwacie stwierdzony w płacie kocanki piaskowej na łące pod słupami.
28. Physa fontinalis (rozdętka pospolita). Ślimak umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią DD. Gatunek eurytopowy występujący w różnego rodzaju wodach stagnujących i płynących. W rezerwacie odnotowany na wielu stanowiskach w strefie przybrzeżnej jezior, Gunicy, w części południowej i północnej (oles) szuwaru, rowach na łące pod słupami i łące zachodniej. 
29. Pisidium subtruncatum. Małż z rodzaju groszkówek, umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią VU. Stosunkowo pospolity, preferuje wody płynące ? rzeki, rowy odwadniające, występuje też w jeziorach. Stwierdzony w strefie przybrzeżnej Świdwia Dużego i Małego, w rozlewisku na łące zachodniej oraz w kanale na łące północnej.
30. Planorbis carinatus (zatoczek obrzeżony). Gatunek ślimaka umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią NT. Na terenie rezerwatu stwierdzony w litoralu Świdwia Dużego i Małego oraz w rozlewiskach rowu w północnej części łąki k. Zalesia.
31. Spercheus emarginatus. Chrząszcz umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią CR. Gatunek eurytopowy i stosunkowo często spotykany w Polsce. Na terenie rezerwatu stwierdzony w olsie w północnej części szuwaru, w południowej części szuwaru oraz wśród osoki aloesowatej w kanale na skraju łąki pod słupami.
32. Sympecma paedisca (straszka północna). Ważka objęta ścisłą ochroną gatunkową. Stosunkowo pospolita, związana z zarośniętymi brzegami wód. Na terenie rezerwatu stwierdzono samca na łące k. Zalesia oraz larwy w zbiorowiskach osoki aloesowatej w Świdwiu Małym i w szuwarze nad kanałem łączącym Świdwie Duże i Świdwie Małe.
33. Taranucnus setosus. Gatunek pająka umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią VU. Rzadki i pojedynczo notowany gatunek borealnogórski, znany z niespełna 15 stanowisk w Polsce. Łowione zawsze nielicznie w bardzo wilgotnych środowiskach. W rezerwacie stwierdzona jedna samica w pasie trzciny na łące południowej.
34. Thanatus arenarius. Pająk umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią VU. Gatunek ksero- i termofilny, dość rzadki, znany w Polsce z nieco ponad 20 stanowisk. Zamieszkuje murawy psammofilne lub kserotermiczne. Stwierdzony w płacie kocanki piaskowej na łące pod słupami i w porośniętej rajgrasem części łąki południowej.
35. Trechus obtusus. Chrząszcz z rodziny biegaczowatych umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią LC Wymagania ekologiczne tego gatunku nie są dokładnie znane, uchodzi za mezohigrofilny i rzadki, zamieszkujący tereny otwarte na zachód od Wisły. Podczas badań stwierdzony w porośniętej rajgrasem części łąki południowej
36. Valvata pulchella (zawójka przypłaszczona). Ślimak wodny umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią VU. Występuje głównie w płytkich, niewielkich zbiornikach. Na terenie rezerwatu odnotowana w kanale w północnej części łąki k. Zalesia.
37. Xysticus ferrugineus. Gatunek pająka umieszczony na Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce z kategorią DD Słabo poznany gatunek, w Polsce znany z 5 stanowisk i pojedynczych okazów. Rzadko wymieniany także w Europie, być może dlatego, że do niedawna był mylony z X. cristatus. Chyba preferuje obrzeża środowisk leśnych i zaroślowych lub widne lasy. Na terenie rezerwatu stwierdzony na turzcyowisku na łące północnej, przy rowie okresowo wypełnionym wodą.


4. Zalecenia ochronne
? Utrzymanie lub poprawa stosunków wodnych jeziora. Od ponad 10 lat stwierdzono że w obrębie misy jeziora zasięg roślinności szuwarowej (głównie trzcin) systematycznie się zmniejsza. Powstały nowe, niewielkie zbiorniki wodne. Wskazane jest utrzymanie tej tendencji, i nie dopuszczenie do obniżenia poziomu wody w jeziorze. Dzięki temu poprawią się warunki siedliskowe gatunków typowo jeziornych. 
? Utrzymanie ternów podmokłych i drobnych zbiorników w otoczeniu. Najliczniejszą grupą bezkręgowców wodnych rezerwatu są gatunnki drobnozbiornikowe, z cennym elementem tyrfofilnym, dla którego rezerwat stanowi istotną lokalnie ostoję. Dla zachowania siedlisk tych gatunków niezbędne jest utrzymanie lub poprawa stosunków wodnych w otoczeniu zbiorników. Sugerujemy pozostawienie rowów melioracyjnych bez konserwacji, co prawdopodobnie zwolni wiosenny spływ wody i poprawi wigotność siedlisk a jednocześnie może ograniczyć spadek poziomu wody jeziora w okresie letnim. 
? Zapobieganie eutrofizacji. Ochronie fauny jeziora sprzyjały będą wszelkie działania zapobiegające nadmiernej eutrofizacji zbiornika. Należy zapobiegać przesuszeniu terenów podmokłych i ograniczać spływy powierzchniowe do jeziora (utrzymanie strefy szuwarowej, utrzymanie pokrywy roślinnej na terenach otaczających jezioro, zakaz stosowania nawozów). 


? Utrzymanie naturalnego biegu Gunicy. Znajdujący się w granicach rezerwatu fragment Gunicy jest największym ciekiem. W trakcie badań nie stwierdzono w niej licznego występowania fauny refofilnej, co może częściowo wynikać z mniej intensywnych badań tego środowiska. Należy jednak zadbać o potencjalnie najlepsze siedlisko fauny reofilnej. Nie należy regulować ani bagrować brzegów rzeki, w miarę możliwości pozostawiać w wodzie spadające do rzeki drzewa i kłody.
? Utrzymanie zbiorowisk łąkowych. Dla utrzymania gatunków związanych z siedliskami łąkowymi niezbędne jest ekstensywne użytkowanie łąk (koszenie). Zabiegi prowadzić należy w taki sposób by zapewnić zróżnicowanie tych siedlisk ? zachować obszary łąkowe o różnej wilgotności, pozostawiać co roku w innych miejscach niekoszone fragmenty łąk. W miarę możliwości należy ograniczać ekspansję nawłoci kanadyjskiej (sprzyja temu koszenie łąk).
? Wzbogacenie siedlisk leśnych w starodrzew. Gospodarkę leśną na terenach leśnych zaplanować należy w sposób pozwalający na zwiększenie udziału starodrzewu i próchniejącego drewna ? siedlisk cennych gatunków bezkręgowców (m.in. Dorcus parallelipipedus).

5. Literatura
Bernard R., Buczyński P., Tończyk G., Wendzonka J. 2009. Czerwona Lista ważek Polski. [w:] Atlas rozmieszczenia ważek (Odonata) w Polsce. Bogucki Wydawnictwo Naukowe.
Biesiadka E., 1969. Pluskwiaki wodne (Heteroptera) okolic Międzychodu i Sierakowa. Pol. Pismo ent., 2: 385- 400.
Biesiadka E., K. Tabaka, 1990. Badania nad pluskwiakami (Heteroptera) wodnymi jezior szczycieńskich (woj. Olsztyńskie). Fragm. faunist., 4: 45- 69.
Buszko J. Masłowski J. 2008. Motyle dzienne Polski. Lepidoptera: Hesperioidea, Papilionidea. Wydawnictwo Koliber
Głowaciński Z. (red.) 2002, Czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce, IOP PAN, Kraków.
Głowaciński Z., Nowacki J. (red.) 2004. Polska czerwona księga zwierząt. Bezkręgowce. IOP PAN, Kraków.
Krajewski S., 1969. Pluskwiaki wodne (Heteroptera) rzeki Grabii jej terenu zalewowego. Pol. Pismo ent., Wrocław, 39: 465-513. 
Kurzątkowska A., 1999. Water bugs (Heteroptera) of high bogs and transitional moors of Masurian Lake District. Pol. Pismo ent., 68: 349-369.
Kurzątkowska A., 2006a. Pluskwiaki wodne (Heteroptera) rezerwatu krajobrazowego ?Źródła rzeki Łyny? (województwo warmińsko - mazurskie). Parki nar. Rez. Przyr. 25(1): 17-29. 
Kurzątkowska A., 2006b. Protected areas in north-eastern Poland: Water bugs Heteroptera in the Krutynia River and other watercourses of the Masurian Landscape Park. Latvijas entomol. 43; 5-13.
Kurzątkowska A., 2006c. Protected areas in north-eastern Poland: Water bugs (Heteroptera) in stagnant waters of the Masurian Landscape Park. Latvijas entomol. 43: 39-48.
Kurzątkowska A., Zawal A., 2007. Pluskwiaki wodne (Heteroptera) rezerwatu ?Jezioro Szare? i jego otuliny. Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody, 26(4): 93-104. 
Martens J. 1978. Spinnentiere, Arachnida. Weberknechte, Opiliones. Die Tierwelt Deutschlands. Jena, Gustav Fischer Verl., 64: 464 pp.
Meisch, C. 2000: Freshwater Ostracoda of Western and Central Europe. In: Süßwasserfauna von Mitteleuropa 8/3. Spektrum Akademischer Verlag
Midak Z. ,1965. Pluskwiaki różnoskrzydłe (Hemiptera-Heteroptera) wód okolic Gorzowa Wielkopolskiego. Bad. fizjograf. Pol. zach. 16: 7-25.
Mielewczyk S., 1963. Pluskwiaki wodne (Hemiptera- Heteroptera) wód okolic Gniezna. Bad. Fizjogr. Pol. zach., Poznań, 12: 65-83. 
Mielewczyk s., 1964. Pluskwiaki różnoskrzydłe (Heteroptera) wód Kotliny Jeleniogorskiej. Bad. fizjogr. Pol. zach. TPN, Poznań, 14: 35-57.
Mielewczyk s., 1970. Odonata i Heteroptera rezerwatu Ptasi Raj koło Gdańska ze szczególnym uwzględnieniem słonawego jeziora. Fragm. faunist.,15: 343- 363.
Mielewczyk S., 1978. Water bugs (Heteroptera aquatica et semiaquatica) of Pieniny Mountains. Fragm. faunist., Warszawa, 22: 295-336. 
Mielewczyk S., 1985. Gerris lateralis Schum. and Gerris asper Fieb. (Heteroptera: Gerridae) in Polish Tatra Mountains. Przeg. Zool., Warszawa- Wrocław, 29: 321-324. 
Nentwig W., Hänggi A., Kropf C., Blick T. 2003. Spinnen Mitteleuropas/Central European Spiders. An internet identification key. http://www.araneae.unibe.ch/, Version of 8.12.2003.
Prószyński J., Staręga W. 1971. Pająki ? Aranei. Katalog Fauny Polski, 33: PWN Warszawa, 382 pp.
Rozwałka R. 2007. Materiały do znajomości pająków (Araneae) Wyżyny Lubelskiej. Nowy Pam. Fizjogr, 5(2006)(1-2): 145-173.
Rozwałka R. 2009. Pająki (Araneae) Parku Krajobrazowego Lasy Janowskie. Nowy Pam. Fizjogr., Warszawa, 6 (2007) (1-2): 45-70.
Staręga W. 1976. Kosarze - Opiliones. Fauna Polski, 5. Warszawa (PWN), 197 pp.
Staręga W. 1988. Pająki (Aranei) Gór Świętokrzyskich. Fragm. faun., 31: 185-359.
Staręga W. 2003. Pająki (Araneae) Puszczy Knyszyńskiej. Nowy Pam. Fizjogr., 1: 95-206.
Staręga W., Błaszak C., Rafalski J. 2002. Arachnida Pajęczaki. Czerwona lista gatunków. W: Głowaciński Z. (red.) Czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce. Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków, 133-140.
Sywula T. 1974. Małżoraczki (Ostracoda). Fauna Słodkowodna Polski 24. PWN
Wróblewski A., 1939. Pluskwiaki różnoskrzydłe wodne (Hemiptera- Heteroptera aquatica) okolic Poznania. Fragm. faunist., 4: 107- 142.
Wróblewski A., 1980. Pluskwiaki (Heteroptera). Fauna słodkowodna Polski. Warszawa- Poznań,157 pp.

6. Załączniki 
Zał. 1. Wykaz i charakterystyka gatunków pająków (Araneae) stwierdzonych w rezerwacie Świdwie.

Gatunek Komentarz
Lp ARANEAE 
Theridiidae 
1. Asagena phalerata (PANZER, 1801) Dość częsty w Polsce gatunek termofilny, zamieszkujący podłoże otwartych, nasłonecznionych środowisk (murawy psammofilne, suche ugory, widne młodniki sosnowe), przy czym preferuje te wykształcone na podłożu piaszczystym.
2. Enoplognatha latimana HIPPA & OKSALA, 1982 Pospolity w całym kraju gatunek heliofilny, zamieszkujący roślinność zielną lub gałęzie drzew i krzewów na obrzeżach lasów
3. Enoplognatha ovata (CLERCK, 1758) Jeden z najpospolitszych krajowych pająków, zamieszkujący roślinność zielną, wysokie runo, podszyt oraz gałęzie drzew i krzewów.
4. Enoplognatha thoracica (HAHN, 1833) Dość częsty w całej Polsce gatunek występujący w darni otwartych środowisk u miarkowanej i małej wilgotności. 
5. Euryopis flavomaculata (C.L. KOCH, 1836) Pospolity w całej Polsce pająk zamieszkujący ściółkę mchy i leśną oraz darń łąk i pastwisk.
6. Neottiura bimaculata (LINNAEUS, 1758) Bardzo pospolity pająk zamieszkujący roślinność zielną oraz gałęzie drzew i krzewów niezależnie od wilgotności środowiska. 
7. Phylloneta impressa (L. KOCH, 1881) Pająk heliofilny, pospolicie występujący na wyższych pędach roślin zielnych ora gałęziach drzew i krzewów w otwartych środowiskach, przy czym miejsca suchsze niż Phylloneta sisyphia.
8. Phylloneta sisyphia (CLERCK, 1758) Pająk heliofilny, pospolicie występujący na wyższych pędach roślin zielnych ora gałęziach drzew i krzewów w otwartych środowiskach, przy czym preferuje biotopy wilgotne.
9. Robertus lividus (BLACKWALL, 1836) Pospolity gatunek zamieszkujący ściółkę, mchy i darń wilgotnych lub umiarkowanie wilgotnych środowisk. 
Linyphiidae 
10. Bathyphantes gracilis (BLACKWALL, 1841) Gatunek spotykany w całym kraju, ale niezbyt licznie. Łowiony najczęściej wśród roślinności zielnej w otwartych biotopach o charakterze łąkowym
11. Bathyphantes parvulus (WESTRING, 1851) Gatunek spotykany w całym kraju, ale niezbyt licznie. Łowiony najczęściej wśród roślinności zielnej w otwartych biotopach o charakterze łąkowym
12. Centromerus sylvaticus (BLACKWALL, 1841) Pospolicie występujący gatunek zamieszkujący ściółkę i warstwę mchów w lasach różnych typów oraz darń środowisk otwartych. 
13. Donacochara speciosa (THORELL, 1875) Stosunkowo rzadki, a raczej rzadko wykazywany gatunek silnie higrofilny, zamieszkujący bardzo wilgotne środowiska w bezpośredniej bliskości wody. 
14. Dicymbium tibiale (BLACKWALL, 1836) Pospolity, ściółkowy gatunek leśny.
15. Erigone atra BLACKWALL, 1833 Pospolity gatunek różnego typu łąk i agrocenoz, jeden z najczęstszych lotników wśród pająków.
16. Erigone dentipalpis (WIDER, 1834) Pospolity gatunek różnego typu łąk i agrocenoz, jeden z najczęstszych lotników wśród pająków. 
17. Gongylidium rufipes (LINNAEUS, 1758) Dość częsty gatunek spotykany w runi łąk oraz w runie cienistych i wilgotnych lasów. 
18. Hypomma cornutum (BLACKWALL, 1833) Pospolity w kraju gatunek występujący najczęściej w nadbrzeżnych szuwarach i zaroślach oraz na podmokłych łąkach.
19. Kaestneria pullata (O. P.-CAMBRIDGE, 1863) Gatunek związany z roślinnością zielną środowisk o dużej lub umiarkowanej wilgotności.
20. Linyphia triangularis (CLERCK, 1758) Eurytopowy gatunek runa i podszyty w różnego typu lasach i zaroślach, nierzadki także w biotopach otwartych.
21. Metopobactrus prominulus (O. P.-CAMBRIDGE, 1872) Pojedynczo spotykany pająk znany w Polsce z nieco ponad 20 stanowisk. Łowiony w różnych środowiskach, zazwyczaj na łąkach lub w widnych lasach. 
22. Microlinyphia pusilla (SUNDEVALL, 1829) Pospolity mieszkaniec roślinności zielnej, zamieszkujący głównie różnego typu łąki i agrocenozy. 
23. Oedothorax apicatus (BLACKWALL, 1850) Charakterystyczny mieszkaniec agrocenoz i innych otwartych środowisk (trawniki, trawiaste boiska) przekształconych przez człowieka. 
24. Oedothorax gibbosus (BLACKWALL, 1841) Gatunek wilgociolubny, niezbyt często notowany, ale występujący raczej na terenie całej Polski, choć może częstszy w jej południowej części. 
25. Oedothorax retusus (WESTRING, 1851) Pająk często spotykany, zamieszkujący darń wilgotnych łąk i pastwisk. 
26. Pelecopsis parallela (WIDER, 1834) Rzadki gatunek higrofilny, w Polsce znany z niespełna 10 stanowisk zlokalizowanych głównie wschodniej i północnowschodniej Polsce. Zamieszkuje ściółkę wilgotnych lasów, np. olsów i łęgów.
27. Pocadicnemis pumila (BLACKWALL, 1841) Pospolity gatunek środowisk otwartych zazwyczaj o umiarkowanej lub znacznej wilgotności, ale z uwagi na zdolności aeronautyczne trafia się nawet na obszarach skrajnie suchych. 
28. Porrhomma pygmaeum (BLACKWALL, 1834) Lokalnie występujący, ale spotykany na stanowiskach rozproszonych w całej Polsce gatunek higrofilny. Dobry aeronauta. 
29. Taranucnus setosus (O. P.-CAMBRIDGE, 1863) Rzadki i pojedynczo notowany gatunek borealnogórski, znany z niespełna 15 stanowisk w Polsce. Łowione zawsze nielicznie w bardzo wilgotnych środowiskach. 
30. Tenuiphantes flavipes (BLACKWALL, 1854) Pospolity w całej Polsce gatunek występujący w ściółce i runie widnych lasów lub w darni środowisk otwartych.
31. Walckenaeria antica (WIDER, 1834) Gatunek ściółkowy, pospolity na terenie całego kraju.
32. Walckenaeria dysderoides (WIDER, 1834) Gatunek występujący w całej Polsce, zamieszkuje ściółkę różnych środowisk.
33. Walckenaeria vigilax (BLACKWALL, 1853) Pająk wilgociolubny, zamieszkujący darń, mchy lub ściółkę różnego typu wilgotnych biotopów. 
Tetragnathidae 
34. Metellina segmentata (CLERCK, 1758) Bardzo pospolity gatunek zamieszkujący głównie runo i podszyt w lasach, ale częsty także w biotopach otwartych.
35. Pachygnatha clercki SUNDEVALL, 1823 Dość pospolity gatunek higrofilny, występujący w szuwarach i na wilgotnych łąkach, torfowiskach niskich, itp. 
36. Pachygnatha degeeri SUNDEVALL, 1830 Pospolity gatunek zamieszkujący podłoże lub niskie rośliny w otwartych i raczej suchych środowiskach. 
37. Pachygnatha listeri SUNDEVALL, 1830 Dość pospolity gatunek związany z podłożem runem (darnią) raczej cienistych i umiarkowanie wilgotnych środowisk. 
38. Tetragnatha extensa (LINNAEUS, 1758) Pająk występujący najczęściej na gałęziach drzew i krzewów w lasach i zaroślach. 
39. Tetragnatha montana SIMON, 1874 Bardzo pospolity gatunek zamieszkujący szuwary lub gałęzie drzew i krzewów w miejscach wilgotnych. 
Araneidae 
40. Aculepeira ceropegia (WALCKENAER, 1802) Bardzo pospolity gatunek, zamieszkujący roślinność zielną różnych otwartych biotopów niezależnie od ich wilgotności
41. Agalenatea redii (SCOPOLI, 1763) Pająk zamieszkujący roślinność zielną w otwartych i raczej suchych środowiskach, preferujący wrzosowiska, ugory napiaskowe, trawiaste murawy na podłożu piaszczystym itp. 
42. Araneus angulatus CLERCK, 1758 Pospolity w całej Polsce pająk zamieszkujący lasy, szczególnie iglaste, gdzie zakłada sieci pomiędzy pniami drzew. 
43. Araneus diadematus CLERCK, 1758 Pospolity w całej Polsce pająk zakładający sieci na wyższych roślinach zielnych w środowiskach otwartych lub na gałęziach drzew i krzewów w lasach i zaroślach.
44. Araneus marmoreus CLERCK, 1758 Pospolity w całej Polsce pająk zakładający sieci na wyższych roślinach zielnych w środowiskach otwartych lub na gałęziach drzew i krzewów w lasach i zaroślach.
45. Araneus quadratus CLERCK, 1758 Jeden z najpospolitszych krajowych pająków, najczęstszy na różnego typu łąkach, lub w innych otwartych środowiskach z licznymi wysokimi bylinami, na których może zakładać swoje sieci. 
46. Argiope bruennichi (SCOPOLI, 1772) Pająk obecnie pospolicie spotykany na terenie całego kraju w otwartych, nasłonecznionych środowiskach niezależnie od ich wilgotności, gdzie buduje sieci wśród roślinności zielnej.
47. Cercidia prominens ((WESTRING, 1851) Dość częsty a całym kraju gatunek występujący zazwyczaj na wrzosowiskach lub w runie widnych lasów sosnowych i mieszanych.
48. Cyclosa conica (PALLAS, 1772) Pospolity mieszkaniec gałęzi drzew i krzewów w różnego typu lasach i zaroślach.
49. Hypsosinga heri (HAHN, 1831) Stosunkowo rzadki i lokalnie notowany w kraju higrofil, związany z strefą szuwarów lub zarośli rozciągających się w pobliżu cieków i zbiorników wodnych.
50. Hypsosinga pygmaea (SUNDEVALL, 1832) Gatunek heliofilny, zamieszkujący roślinność zielną zazwyczaj w dość ciepłych i suchych środowiskach. 
51. Hypsosinga sanguinea (C.L. KOCH, 1844) Gatunek heliofilny, zamieszkujący roślinność zielną zazwyczaj w dość ciepłych i suchych środowiskach.
52. Larinioides cornutus (CLERCK, 1758) Gatunek pospolity, zamieszkujący najczęściej łąki lub inne biotopy o umiarkowanej lub znacznej wilgotności.
53. Larinioides patagiatus (CLERCK, 1758) Pospolity pająk zamieszkujący najczęściej gałęzie drzew i krzewów iglastych. 
54. Mangora acalypha (WALCKENAER, 1802) Jedna z najczęstszych krajowych gatunków pająków. Gatunek eurytopowy, zamieszkujący roślinność zielną oraz gałęzie drzew i krzewów w otwartych środowiskach niezależnie od wilgotności. 
55. Neoscona adianta (WALCKENAER, 1802) Niezbyt często i chyba lokalnie występujący pająk zamieszkujący roślinność zielną, spotykany w otwartych i raczej wilgotnych środowiskach.
56. Singa hamata (CLERCK, 1758) Pospolity w całej polce mieszkaniec roślinności zielnej w otwartych wilgotnych lub umiarkowanie wilgotnych środowiskach
Lycosidae 
57. Alopecosa cuneata (CLERCK, 1758) Pospolity mieszkaniec podłoża, zamieszkujący głównie łąki i pastwiska
58. Alopecosa pulverulenta (CLERCK, 1758) Pospolity mieszkaniec podłoża w różnego typu środowiskach otwartych oraz w widnych lasach i zaroślach. 
59. Arctosa leopardus (SUNDEVALL, 1833) Niezbyt częsty w Polsce mieszkaniec podłoża łąk i pastwisk raczej o umiarkowanej lub wilgotności. 
60. Pardosa agrestis (WESTRING, 1861) Pospolity mieszkaniec podłoża w różnego typu środowiskach otwartych o umiarkowanej wilgotności, szczególnie częsty w agrocenozach. 
61. Pardosa amentata (CLERCK, 1758) Bardzo pospolity gatunek higrofilny, zamieszkujący roślinność zielną i podłoże w wilgotnych, otwartych lub wpółotwartych środowiskach. 
62. Pardosa lugubris (WALCKENAER, 1802) Gatunek występujący w całym kraju, ale cześć starszych danych odnosi się do P. saltans. najchętniej zamieszkujący podłoże w środowiskach ekotonowych (obrzeża lasów i biotopów otwartych), ale obecny także na łąkach jak i w lasach, choć z reguły z niższą liczebnością. 
63. Pardosa paludicola (CLERCK, 1758) Niezbyt często, lokalnie? występujący w Polsce pająk, zamieszkujący obrzeża łąk i pastwisk. 
64. Pardosa palustris (LINNAEUS, 1758) Pospolity mieszkaniec podłoża w różnego typu środowiskach otwartych u umiarkowanej wilgotności, szczególnie częsty w agrocenozach.
65. Pardosa prativaga (L. KOCH, 1870) Pospolity mieszkaniec łąk, pastwisk, agrocenoz o umiarkowanej lub nieznacznej wilgotności, wręcz preferujący środowiska przekształcone działalnością człowieka.
66. Pardosa pullata (CLERCK, 1758) Pospolity mieszkaniec darni (runi) łąk i pastwisk.
67. Pardosa saltans TÖPFER-HOFMANN, 2000 Gatunek zamieszkujący podłoże w lasach różnych typów. Zapewne pospolity w całym kraju, ale znany z niewielu stanowisk, gdyż do niedawna był oznaczany jako Pardosa lugubris.
68. Pirata hygrophilus THORELL, 1872 Higrofil, znany z licznych stanowisk na terenie całej Polski. Najpospolitszy przedstawiciele rodzaju, zamieszkujący podłoże zarówno na otwartych torfowiskach czy podmokłych łąkach jak i podłoże w wilgotnych lasach. Spotykany, także w miejscach o
69. Pirata latitans (BLACKWALL, 1841) Gatunek silnie higrofilny, zazwyczaj niezbyt licznie odławiany, znany z niespełna 20 stanowisk w rozproszonych na terenie całego kraju. 
70. Pirata piraticus (CLERCK, 1758) Pająk higrofilny, występujący najczęściej w pobliżu cieków wodnych. Obrzeza rowów melioracyjnych, rzek i jezior, stawów itp. 
71. Pirata piscatorius (CLERCK, 1758) Gatunek higrofilny spotykany w otwartych, silnie wilgotnych biotopach, często w pobliżu zbiorników 
72. Pirata tenuitarsis SIMON, 1876 Higrofil, spotykany najczęściej w bardzo wilgotnych (okresowo zalewanych?) środowiskach. W Polsce rzadko dotychczas wymieniany (mniej niż 10 stanowisk), gdyż do niedawna nie był odróżniany od Pirata piraticus. 
73. Pirata uliginosus (THORELL, 1856) Gatunek higrofilny, zazwyczaj odławiany, niezbyt licznie. Chyba wybierający środowiska wilgotne, ale leśne lub leśno-zaroślowe lub otwarte biotopy wilgotne ale z wysoką roślinnością zielną. W Polsce dość rzadki. 
74. Trochosa ruricola (DE GEER, 1778) Pająk dość pospolity, ale związany raczej z darnią i podłożem otwartych środowisk o umiarkowanej lub niewielkiej wilgotności. 
75. Trochosa spinipalpis (F. P.-CAMBRIDGE, 1895) Pospolity gatunek higrofilny związany z podłożem wilgotnych środowisk zarówno leśnych jak i otwartych. 
76. Trochosa terricola THORELL, 1856 Najpospolitszy krajowy gatunek pogońca, zamieszkuje ściółkę leśną oraz darń i podłoże biotopów otwartych niezależnie od ich nasłonecznienia czy wilgotności.
77. Xerolycosa miniata (C.L. KOCH, 1834) Pospolity gatunek termofilny, szczególnie częsty na murawach i ugorach wykształconych na podłożu piaszczystym ale często także spotykany na murawach kalcyfilnych, a także na suchych ugorach czy w widnych agrocenozach. 
Pisauridae 
78. Dolomedes fimbriatus (CLERCK, 1758) Pospolity mieszkaniec środowisk łąkowych oraz różnego typu torfowisk, szuwarów, wilgotnych lasów i zarośli. Młode osobniki wykazują szeroką tolerancję ekologiczną i występują nawet w suchych borach sosnowych kilka km od wody, dorosłe są już silnie higrofilne. 
79. Dolomedes plantarius (CLERCK, 1758) Pająk występujący zapewne w całej Polsce (z wyjątkiem gór i pogórzy), ale rzadko wykazywany z uwagi na wodnoziemny tryb życia. Zamieszkuje obrzeża jezior, stawów, starorzecza, lub strefę brzegową wolno płynących cieków wodnych. Trzyma się ścisłego pogranicza wody i lądu, chętnie i sprawnie nurkuje i poluje pod wodą, stąd bardziej nawet wodnoziemny niż ziemnowodny habitat. Przy najmniejszym zagrożeniu błyskawicznie nurkuje pod wodę, stąd bardzo trudny do odłowienia/wykazania. 
80. Pisaura mirabilis (CLERCK, 1758) Jeden z najpospolitszych krajowych pająków, zamieszkujący roślinność zielną biotopów otwartych oraz runo i podszyt w lasach i zaroślach. 
Zoridae 
81. Zora spinimana (SUNDEVALL, 1833) Pospolity mieszkaniec mchów i ściółki leśnej oraz darni biotopów otwartych.
Agelenidae 
82. Agelena labyrinthica (CLERCK, 1758) Pospolity mieszkaniec roślinności zielnej lub runa leśnego w różnych umiarkowanie suchych i suchych środowiskach.
Cybaeidae 
83. Argyroneta aquatica (CLERCK, 1758) Zamieszkuje bogate w roślinność zielną wody stojące lub wolno płynące, np. zarastające rowy melioracyjne, starorzecza, pas szuwarów i roślin pływających na obrzeżach jezior, itp. Gatunek występujący zapewne w całym kraju, za wyjątkiem gór i pogórzy, ale rzadko notowany z uwagi na tryb życia, gdyż do jego pozyskania trzeba stosować metodykę hydrobiologiczną;-)
Dictynidae 
84. Dictyna arundinacea (LINNAEUS, 1758) Jeden z najpospolitszych krajowych gatunków, zamieszkuje szczyty pędów roślin zielnych w wszelkich otwartych biotopach.
85. Dictyna pusilla THORELL, 1856 Pospolity gatunek zamieszkujący roślinność zielną oraz gałęzie drzew i krzewów.
Liocranidae 
86. Agroeca brunnea (BLACKWALL, 1833) Dość pospolity i występujący w całym kraju pająk, ale łowiony zawsze niezbyt licznie. Zamieszkuje ściółkę środowisk leśnych oraz darń łąk czy pastwisk, chyba bez względy na ich wilgotność. 
87. Agroeca lusatica (L. KOCH, 1875) Dość pospolity i występujący chyba w całym kraju gatunek, o zbliżonych preferencjach co poprzedni. 
Clubionidae 
88. Clubiona phragmitis C.L. KOCH, 1843 Gatunek dość powszechny i występujący raczej na terenie niemal całej Polski, preferujący zgodnie ze swoją nazwą trzcinowiska itp. biotopy. 
89. Clubiona stagnatilis KULCZYŃSKI, 1897 Dość pospolity w całej Polsce gatunek higrofilny, występujący na roślinności w miejscach o umiarkowanej lub znacznej wilgotności. 
90. Clubiona subtilis L. KOCH, 1867 Niezbyt częsty gatunek higrofilny, spotykany na roślinności zielnej na willgotnych łąkach i torfowiskach lub na gałęziach krzewów i drzew w pobliżu zbiorników i cieków wodnych
91. Clubiona terrestris WESTRING, 1851 Pospolity gatunek łąkowy zamieszkujący pędy roślinności zielnej
Miturgidae 
92. Cheiracanthium erraticum (WALCKENAER, 1802) Pająk pospolity w całym kraju, zamieszkuje wyższą roślinność zielną w wilgotnych otwartych biotopach.
Corinnidae  
93. Phrurolithus festivus (C.L. KOCH, 1835) Pospolity mieszkaniec darni biotopów otwartych oraz mchów i ściółki w lasach i zaroślach.
Gnaphosidae 
94. Drassodes pubescens (THORELL, 1856) Dość rozpowszechniony w całej Polsce pająk, zamieszkujący podłoże w otwartych suchych biotopach lub w widnych lasach i zaroślach.
95. Drassyllus lutetianus (L. KOCH, 1866) Niezbyt często wymieniany gatunek występujący zazwyczaj w darni (mchach) różnych środowisk o znacznej wilgotności.
96. Drassyllus praeficus (L. KOCH, 1866) Niezbyt często i lokalnie występujący pająk, zamieszkujący w darni (mchach) i pod kamieniami w różnych suchych i dobrze nasłonecznionych środowiskach.
97. Drassyllus pusillus (C.L. KOCH, 1833) Pospolity w całej Polsce gatunek zamieszkujący najchętniej darń w otwartych i suchych środowiskach, ale spotykany także w miejscach wilgotniejszych jak też w widnych lasach. 
98. Haplodrassus signifer (C.L. KOCH, 1839) Najpospolitszy przedstawiciel rodziny Gnaphosidae. Bardzo eurytopowy, zamieszkuje ściółkę lasów różnych typów oraz darń łąk, pastwisk, prawie niezależnie od wilgotności podłoża. 
99. Haplodrassus soerenseni (STRAND, 1900) Gatunek o charakterze borowym, występujący najczęściej w ściółce różnego typu suchych środowisk leśnych. 
100. Haplodrassus silvestris (BLACKWALL, 1833) Gatunek zamieszkujący ściółkę i podłoże w biotopach leśnych. Pospolity na terenie całego kraju.
101. Zelotes clivicola (L. KOCH, 1870) Częsty w całym kraju pająk występujący w ściółce i mchach środowisk leśnych lub darni łąk.
102. Zelotes electus (C.L. KOCH, 1839) Pająk ksero- i termofilny, zamieszkujący podłoże w otwartych, skąpo porośniętych roślinnością zielną biotopach. 
103. Zelotes latreillei (SIMON, 1878) Pająk notowany z obszaru całej Polski, choć niezbyt licznie zazwyczaj odławiany. Występuje zazwyczaj w ściółce widnych i raczej suchych środowisk, ale trafia się i w miejscach wilgotniejszych. 
104. Zelotes longipes (L. KOCH, 1866) Pająk znany z dość licznych stanowisk rozsianych na terenie całej Polski, choć chyba nieco częstszy w jej części zachodniej niż w wschodniej. Występuje najczęściej w darni (runie) w otwartych i dobrze nasłonecznionych środowiskach.
105. Zelotes subterraneus (C.L. KOCH, 1833) Częsty w całym kraju gatunek występujący w ściółce i mchach środowisk leśnych lub darni łąk. 
Sparassidae 
106. Micrommata virescens (CLERCK, 1758) Pająk dość pospolity na terenie całego kraju, występuje na roślinach zielnych lub w runie (niskim podszycie) lasów i zarośli. 
Philodromidae 
107. Philodromus cespitum Pospolity gatunek zamieszkujący podszyt, oraz gałęzie drzew i krzewów w lasach i zaroślach. 
108. Philodromus dispar (WALCKENAER, 1826) Pospolity gatunek zamieszkujący podszyt w lasach liściastych lub mieszanych.
109. Thanatus arenarius L. KOCH, 1872 Gatunek ksero- i termofilny, dość rzadki, znany w Polsce z nieco ponad 20 stanowisk. Zamieszkuje murawy psammofilne lub kserotermiczne. 
110. Tibellus maritimus (MENGE, 1874) Pająk higrofilny, dość pospolity, zamieszkujący pędy roślin zielnych w umiarkowanie wilgotnych i wilgotnych, otwartych biotopach.
111. Tibellus oblongus (WALCKENAER, 1802) Pająk pospolity w całej Polsce. Zamieszkuje pędy roślin zielnych w otwartych, najczęściej suchych lub umiarkowanie wilgotnych biotopach. 
Thomisidae 
112. Coriarachne depressa (C.L. KOCH, 1837) Gatunek niezbyt często wykazywany, ale zapewne występuje znacznie liczniej, tylko jest rzadko łowiony z uwagi na tryb życia. Zamieszkuje szczeliny kory drzew, szczególnie sosen (lub innych o grubej, pełnej spękań i szczelin korze) 
113. Diaea dorsata (FABRICIUS, 1775) Pospolity w całej Polsce pająk, zamieszkujący pnie drzew oraz gałęzie drzew i krzewów 
114. Misumena vatia (CLERCK, 1758) Pospolity w całej Polsce pająk, przebywający głównie na kwiatach, rzadziej na pędach roślin.
115. Ozyptila brevipes (HAHN, 1826) Gatunek dość rzadki, choć znany z stanowisk rozproszonych w całym kraju. Higrofil, łowiony nielicznie w wilgotnych, z reguły otwartych środowiskach ? głównie jednak na torfowiskach niskich. 
116. Ozyptila praticola (C. L. KOCH, 1837) Pospolity gatunek zamieszkujący ściółkę lasów i zarośli oraz darń łąk.
117. Ozyptila trux (BLACKWALL, 1846) Pospolity pająk, zamieszkujący runo środowisk otwartych oraz ściółkę leśną, jedynie w bardzo suchych biotopach rzadki
118. Xysticus cristatus (CLERCK, 1758) Bardzo pospolity i eurytop owy gatunek pająka, spotykany w różnych środowiskach niezależnie niemal od nasłonecznienia, szaty roślinnej czy wilgotności. 
119. Xysticus bifasciatus C. L. KOCH, 1837 Pospolity pająk występujący w całym kraju, zazwyczaj łowiony w środowiskach otwartych o umiarkowanej wilgotności z bujną i urozmaiconą (mozaikowatą) roślinnością zielną. 
120. Xysticus ferrugineus MENGE, 1876 Słabo poznany gatunek, w Polsce znany z 5 stanowisk i pojedynczych okazów. Rzadko wymieniany także w Europie, być może dlatego, że do niedawna był mylony z X. cristatus. Chyba preferuje obrzeża środowisk leśnych i zaroślowych lub widne lasy. 
121. Xysticus kochi THORELL, 1872 Pospolity gatunek zamieszkujący podłoże i niską roślinność zielną w otwartych środowiskach o umiarkowanej wilgotności. Czasem liczniejszy w biotopach pochodzenia antropogeniczneo (pastwiska, suche intensywnie użytkowane łąki, agrocenozy, itp. 
122. Xysticus luctuosus (BLACKWALL, 1836) Niezbyt często spotykany pająk związany z runem i podszytem widnych środowisk leśnych. 
123. Xysticus striatipes L. KOCH, 1870 Typowy mieszkaniec roślinności zielnej na murawach ksserotermicznych lub psammofilnych. W Polsce południowej jeszcze stosunkowo regularnie notowany (choć czasem lokalnie nieobecny) im dalej na północ tym rzadszy, co jest związane z zanikiem preferowanych siedlisk. 
124. Xysticus ulmi (HAHN, 1831) Pospolity gatunek zamieszkujący roślinność zielną otwartych środowisk u znacznej lub umiarkowanej wilgotności.
Salticidae 
125. Evarcha arcuata (CLERCK, 1758) Bardzo pospolity w całej Polsce pająk, zamieszkujący przede wszystkim roślinność zielną różnych otwartych środowisk niezależnie od ich wilgotności. Częsty także w runie i podszycie widnych lasów. 
126. Evarcha falcata (CLERCK, 1758) Bardzo pospolity w całej Polsce pająk, zamieszkujący przede wszystkim runo i podszyt widnych lasów. 
127. Euophrys frontalis (WALCKENAER, 1758) Pospolity mieszkaniec gęstego runa w środowiskach otwartych oraz mchów i ściółki w lasach i zaroślach. 
128. Heliophanus flavipes (HAHN, 1831) Pospolity pająk heliofilny, zamieszkujący pędy roślin w otwartych środowiskach lub drzew i krzewy na skrajach lasów i zarośli. 
129. Marpissa radiata (GRUBE, 1859) Dość rzadko i lokalnie występujący w Polsce gatunek, zamieszkujący pas szuwarów nad zbiornikami i ciekami wodnymi lub wysoką roślinność zielną na torfowiskach niskich, wilgotnych łąkach itp. 
130. Pellenes tripunctatus (WALCKENAER, 1826) Pająk termofilny, występujący chyba w całym kraju, ale na rozproszonych, lokalnych stanowiskach. 
131. Phlegra fasciata (HAHN, 1826) Gatunek termofilny, występujący raczej na obszarze całego kraju, ale zawsze niezbyt licznie odławiany. 
132. Sitticus floricola (C.L. KOCH, 1837) Pająk zamieszkujący szczyty pędów roślin zielnych w miejscach otwartych, wilgotnych środowiskach. 
133. Talavera aequipes (O. P.-CAMBRIDGE, 1871) Stosunkowo pospolity gatunek związany z strefą darnią lub mchami otwartych, dobrze nasłonecznionych i niezbyt wilgotnych biotopów. 

 



Ptasie imperium

blisko Szczecina

Mapa dojazdu