logo

Mszaki

Dr Marcin Wilhelm

Katedra Taksonomii Roślin i Fitogeografii
WNP, Uniwersytet Szczeciński

3. Mszaki w strukturze zbiorowisk roślinnych

Rozpoznanie flory mszaków nie było głównym przedmiotem badań botanicznych prowadzonych w rezerwacie ?Świdwie?. Badania potwierdziły wcześniejsze założenia, że mszaki nie należą do najważniejszej grupy organizmów w tego typu rezerwacie i na tym etapie rozwoju obserwowanych ekosystemów. Jednak dla podkreślenia heterogeniczności siedlisk występujących na badanym terenie sporządzono poniższy wykaz gatunków wątrobowców i mchów, biorących udział w tworzeniu poszczególnych fitocenoz. Jednocześnie lista ta wzbogaca obraz różnorodności gatunkowej rezerwatu. Stwierdzono 4 gatunki wątrobowców i 40 gatunków mchów, w tym 15 mszaków objętych ochroną gatunkową. Zarówno na terenie Polski, jak i Pomorza Zachodniego są one dość częste i nie posiadają statusu zagrożenia. 


Układ danych w alfabetycznym wykazie gatunków przedstawia się następująco: nazwa łacińska, nazwa polska, status ochrony (OŚ ? ochrona ścisła, OC ? ochrona częściowa), wykaz zespołów i zbiorowisk, w których gatunek stwierdzono. Następnie podano liczbę zbiorowisk (l. zb.) i liczbę zdjęć fitosocjologicznych (l. zdj.), w których gatunek występuje, wraz z ich procentowym udziałem w stosunku do całkowitej liczby zdjęć (287) i zbiorowisk (62). Nazwy gatunków wątrobowców podano za Szweykowskim (2006), a mchów za Ochyrą i in. (2003). Status ochrony na terenie Polski przedstawiono wg Rozporządzenia Ministra Środowiska?(2004). 

Wątrobowce ? Hepaticopsida
1. Lophocolea heterophylla (Schrad.) Dumort. ? Płozik różnolistny: Betulo-Quercetum, zb. Pinus sylvestris-Fagus sylvatica, zb. Pinus sylvestris-Padus serotina, zb.: 3 (4,8%), zdj.: 3 (1,05%); 
2. Marchantia acquatica (Nees) Burgeff ? Porostnica wodna: Typhetum angustifoliae, zb.: 1 (1,6%), zdj.: 1 (0,35%);
3. Pellia epiphylla (L.) Corda ? Pleszanka pospolita: Salicetum pentandro-cinereae, zb.: 1 (1,6%), zdj.: 1 (0,35%); 
4. Ricciocarpos natans (L.) Corda ? Wgłębik pływający: Glycerietum maximae, zb.: 1 (1,6%), zdj.: 2 (0,7%);
Mchy ? Bryopsida
1. Atrichum undulatum (Hedw.) P.Beauv. ? Żurawiec falisty: Ribeso nigri-Alnetum, zb. Pinus sylvestris-Padus serotina, zb.: 2 (3,2%), zdj.: 2 (0,7%);
2. Brachythecium albicans (Hedw.) Schimp. ? Krótkosz wyblakły: Spergulo-Corynephoretum, zb. Festuca ovina-Festuca rubra, Diantho-Armerietum facja z Agrotis capillaris, zb.: 3 (4,8%), zdj.: 14 (4,9%);
3. Brachythecium rutabulum (Hedw.) Schimp. ? Krótkosz pospolity: Betulo-Quercetum, zb. Festuca pratensis, Fraxino-Alnetum, Salicetum pentandro-cinereae, Ribeso nigri-Alnetum, zb. Pinus sylvestris-Quercus robur, zb. Pinus sylvestris-Calamagrostis epigeios, zb. Pinus sylvestris-Padus serotina, zb. Pinus sylvestris-Dryopteris filix-mas, zb. Pinus sylvestris-Dryopteris carthusiana, zb. Pinus sylvestris-Rubus sp., zb. Pinus sylvestris-Deschampsia flexuosa, Thelypteridi-Phragmitetum, zb.: 13 (21%), zdj.: 33 (11,5%); Fot. 25.
4. Calliergon giganteum (Schimp.) Kindb. ? Mokradłosz olbrzymi: Ribeso nigri-Alnetum, Phragmitetum australis, Thelypteridi-Phragmitetum, zb.: 3 (4,8%), zdj.: 3 (1,05%);
5. Calliergonella cuspidata (Hedw.) Loeske ? Mokradłoszka zaostrzona: OC, zb. Poa pratensis-Festuca rubra, zb. Deschampsia caespitosa, zb. Anthoxanthum odoratum-Geum rivale, Salicetum pentandro-cinereae, Ribeso nigri-Alnetum, Typhetum angustifoliae, Phragmitetum australis, Thelypteridi-Phragmitetum, Cicuto-Caricetum pseudocyperi, zb.: 9 (14,5%), zdj.: 16 (5,6%); Fot. 23.
6. Ceratodon purpureus (Hedw.) Brid. ? Zęboróg czerwonawy: Spergulo-Corynephoretum, zb. Festuca ovina-Festuca rubra, Diantho-Armerietum facja z Agrotis capillaris, zb.: 3 (4,8%), zdj.: 6 (2,1%);
7. Climacium dendroides (Hedw.) F.Weber & D.Mohr ? Drabik drzewkowaty: OC, zb. Eupatorium cannabinum-Deschampsia caespitosa, zb. Poa pratensis-Festuca rubra, zb. Deschampsia caespitosa, zb. Anthoxanthum odoratum-Geum rivale, zb. Festuca pratensis, zb.: 5 (8,1%), zdj.: 9 (3,1%);
8. Cratoneuron filicinum (Hedw.) Spruce ? Żebrowiec paprociowaty: zb. Pinus sylvestris-Fagus sylvatica, zb. Pinus sylvestris-Dryopteris carthusiana, Phragmitetum zb.: 3 (4,8%), zdj.: 3 (1,05%);
9. Dicranella heteromalla (Hedw.) Schimp. ? Widłoząbek włoskowy: zb. Pinus sylvestris-Fagus sylvatica, zb. Pinus sylvestris-Quercus robur, zb. Pinus sylvestris-Padus serotina, zb.: 3 (4,8%), zdj.: 5 (1,7%);
10. Dicranum polysetum Sw. ex anon. ? Widłoząb kędzierzawy: OC, Betulo-Quercetum, zb. Pinus sylvestris-Fagus sylvatica, zb. Pinus sylvestris-Quercus robur, zb. Pinus sylvestris-Deschampsia flexuosa, zb.: 4 (6,5%), zdj.: 5 (1,7%);
11. Dicranum scoparium Hedw. ? Widłoząb miotłowy: OC, Spergulo-Corynephoretum, zb. Festuca ovina-Festuca rubra, zb. Pinus sylvestris-Fagus sylvatica, zb. Pinus sylvestris-Quercus robur, zb. Pinus sylvestris-Calamagrostis epigeios, zb. Pinus sylvestris-Padus serotina, zb.: 6 (9,7%), zdj.: 10 (3,5%); Fot. 24.
12. Hylocomnium splendens (Hedw.) Schimp. ? Gajnik lśniący: OC, zb. Pinus sylvestris-Fagus sylvatica, zb. Pinus sylvestris-Quercus robur, zb.: 2 (3,2%), zdj.: 4 (1,4%);
13. Hypnum cupressiforme Hedw. ? Rokiet cyprysowy: Fraxino-Alnetum, Ribeso nigri-Alnetum, zb.: 2 (3,2%), zdj.: 9 (3,1%);
14. Hypnum jutlandicum Holmen & E.Warncke ? Rokiet duński: zb. Pinus sylvestris-Quercus robur, zb. Pinus sylvestris-Calamagrostis epigeios, zb. Pinus sylvestris-Padus serotina, zb. Pinus sylvestris-Deschampsia flexuosa, zb.: 4 (6,5%), zdj.: 8 (2,8%);
15. Kindbergia praelonga (Hedw.) Ochyra ? Kindbergia długogałęzista: zb. Pinus sylvestris-Padus serotina, zb.: 1 (1,6%), zdj.: 2 (0,7%);
16. Mnium hornum Hedw. ? Merzyk groblowy: Fraxino-Alnetum, Ribeso nigri-Alnetum, zb.: 2 (3,2%), zdj.: 10 (3,5%);
17. Mnium stellare Reichard ex Hedw. ? Merzyk gwiazdkowaty: Fraxino-Alnetum, Ribeso nigri-Alnetum, zb.: 2 (3,2%), zdj.: 3 (1,05%);
18. Oxyrrhynchium hians (Hedw.) Loeske ? Dzióbek rozwarty: Fraxino-Alnetum, Ribeso nigri-Alnetum, zb.: 2 (3,2%), zdj.: 4 (1,4%);
19. Palustriella commutata (Hedw.) Ochyra ? Źródliskowiec zmienny: Fraxino-Alnetum, zb.: 1 (1,6%), zdj.: 1 (0,35%);
20. Plagiomnium affine (Blandow ex Funck) T.J.Kop. ? Płaskomerzyk pokrewny: Betulo-Quercetum, Fraxino-Alnetum, Ribeso nigri-Alnetum, zb. Pinus sylvestris-Quercus robur, zb. Pinus sylvestris-Calamagrostis epigeios, zb. Pinus sylvestris-Padus serotina, zb. Pinus sylvestris-Dryopteris filix-mas, zb. Pinus sylvestris-Dryopteris carthusiana, zb.: 8 (12,9%), zdj.: 15 (5,2%);
21. Plagiomnium ellipticum (Brid.) T.J.Kop. ? Płaskomerzyk eliptyczny: Caricetum gracilis zb.: 1 (1,6%), zdj.: 1 (0,35%);
22. Plagiomnium rostratum (Schrad.) T.J.Kop. ? Płaskomerzyk dzióbkowaty: Spergulo-Corynephoretum, zb.: 1 (1,6%), zdj.: 1 (0,35%);
23. Plagiomnium undulatum (Hedw.) T.J.Kop. ? Płaskomerzyk falisty: Fraxino-Alnetum, Salicetum pentandro-cinereae, Ribeso nigri-Alnetum, zb. Pinus sylvestris-Padus serotina, zb. Pinus sylvestris-Dryopteris filix-mas, zb.: 5 (8,1%), zdj.: 14 (4,9%);
24. Plagiothecium laetum Schimp. ? Dwustronek jasny: Fraxino-Alnetum, Ribeso nigri-Alnetum, zb.: 2 (3,2%), zdj.: 3 (1,05%);
25. Pleurozium schreberi (Willd. ex Brid.) Mitt. ? Rokietnik pospolity: OC, Betulo-Quercetum, zb. Festuca ovina-Festuca rubra, zb. Pinus sylvestris-Fagus sylvatica, zb. Pinus sylvestris-Quercus robur, zb. Pinus sylvestris-Calamagrostis epigeios, zb. Pinus sylvestris-Padus serotina, zb. Pinus sylvestris-Rubus sp., zb. Pinus sylvestris-Deschampsia flexuosa, zb.: 8 (12,9%), zdj.: 25 (8,7%);
26. Polytrichastrum fomosum (Hedw.) G.L.S. ? Złotowłos strojny: Fraxino-Alnetum, zb. Pinus sylvestris-Fagus sylvatica, zb. Pinus sylvestris-Quercus robur, zb. Pinus sylvestris-Padus serotina, zb. Pinus sylvestris-Dryopteris filix-mas, zb. Pinus sylvestris-Rubus sp., zb. Pinus sylvestris-Deschampsia flexuosa, zb.: 7 (11,3%), zdj.: 14 (4,9%);
27. Polytrichum commune Hedw. ? Płonnik pospolity: OC, Betulo-Quercetum, Fraxino-Alnetum, Ribeso nigri-Alnetum, zb. Pinus sylvestris-Fagus sylvatica, zb. Pinus sylvestris-Quercus robur, zb. Pinus sylvestris-Padus serotina, zb.: 6 (9,7%), zdj.: 9 (3,1%);
28. Polytrichum juniperinum Hedw. ? Płonnik jałowcowaty: Spergulo-Corynephoretum, zb. Festuca ovina-Festuca rubra, Diantho-Armerietum facja z Agrotis capillaris, zb. Pinus sylvestris-Quercus robur, zb.: 4 (6,5%), zdj.: 8 (2,8%);
29. Polytrichum piliferum Hedw. ? Płonnik włosisty: Spergulo-Corynephoretum, zb. Festuca ovina-Festuca rubra, zb.: 2 (3,2%), zdj.: 3 (1,05%);
30. Pseudoscleropodium purum (Hedw.) M.Fleisch. ex Broth. ? Brodawkowiec czysty: OC, Betulo-Quercetum, zb. Pinus sylvestris-Fagus sylvatica, zb. Pinus sylvestris-Quercus robur, zb. Pinus sylvestris-Calamagrostis epigeios, zb. Pinus sylvestris-Rubus sp., zb. Pinus sylvestris-Deschampsia flexuosa, zb.: 6 (9,7%), zdj.: 25 (8,7%);
31. Ptilium crista-castrensis (Hedw.) De Not. ? Piórosz pierzasty: OC, zb. Pinus sylvestris-Fagus sylvatica, zb. Pinus sylvestris-Quercus robur, zb.: 2 (3,2%), zdj.: 2 (0,7%);
32. Rhodobryum roseum (Hedw.) Limpr. ? Różyczkoprątnik pospolity: zb. Pinus sylvestris-Padus serotina, zb.: 1 (1,6%), zdj.: 1 (0,35%);
33. Rhytidiadelphus squarrosus (Hedw.) Warnst. ? Fałdownik nastroszony: OC, zb. Deschampsia caespitosa, zb. Festuca pratensis, Salicetum pentandro-cinereae, zb. Pinus sylvestris-Quercus robur, zb. Pinus sylvestris-Dryopteris filix-mas, zb. 4 (6,5%), zdj.: 4 (1,4%);
34. Sciuro-hypnum oedipodium (Mitt.) Ignatov & Huttunen ? Wiewiórecznik mały: Fraxino-Alnetum, zb.: 1 (1,6%), zdj.: 2 (0,7%);
35. Sphagnum capillifolium (Ehrh.) Hedw. ? Torfowiec ostrolistny: OŚ, Betulo-Quercetum, zb.: 1 (1,6%), zdj.: 1 (0,35%);
36. Sphagnum fallax (H.Klinggr.) H.Klinggr. ? Torfowiec kończysty: OC, Thelypteridi-Phragmitetum, zb.: 1 (1,6%), zdj.: 1 (0,35%); Fot. 27, 28.
37. Sphagnum fimbriatum Wilson ? Torfowiec frędzlowaty: OŚ, Thelypteridi-Phragmitetum, zb.: (1,6%), zdj.: (0,35%);
38. Sphagnum palustre L. ? Torfowiec błotny: OŚ, Betulo-Quercetum, zb.: 1 (1,6%), zdj.: 1 (0,35%);
39. Sphagnum squarrosum Crome ? Torfowiec nastroszony: OC, Thelypteridi-Phragmitetum, zb.: 1 (1,6%), zdj.: 1 (0,35%); Fot. 26.
40. Straminergon stramineum (Dinks. Ex Brid.) Hedenäs ? Słomiaczek złotawy: Thelypteridi-Phragmitetum, zb.: 1 (1,6%), zdj.: 1 (0,35%);

 



Ptasie imperium

blisko Szczecina

Mapa dojazdu